DOSP-VHR-001129 | Meer ZeG in je evaluatie?!" verrijken, versterken en verankeren

Scholieren slijten uren op de schoolbanken, maar wat houden zij hieraan over? Naast een stevige dosis basiskennis en - vaardigheden binnen bepaalde vakgebieden, zijn ook de competenties om die basiskennis en - vaardigheden uit te breiden wanneer dat nodig is, van belang. Een leerling moet leren hoe hij zichzelf tot leren kan brengen, welke strategieën hij nodig heeft om hem hierin zelfredzaam en zelfvoorzienend maken en dient inzicht te krijgen in waarom hij leert. Goede resultaten in de secundaire school zijn immers niet altijd een garantie op later studiesucces. Goede zelfregulerende vaardigheden zijn op dat vlak veel essentiëler (Hattie, 2015). Vanuit een nood die de recente ontwikkelingen van de hervorming in het secundair onderwijs met zich hebben meegebracht, waarbij zelfregulatie bij jongeren steeds meer aandacht krijgt, werd de tool 'Meer ZeG in je evaluatie?!' ontwikkeld. Deze tool heeft als doel de zelfregulatie van leerlingen in het secundair onderwijs te bevorderen (Mommaerts, Dumoulin & Verstappen, 2019). Binnen deze tool wordt zelfregulatie opgedeeld in drie componenten die voortdurend met elkaar in verbinding staan: (1) cognitieve, (2) metacognitieve en (3) affectieve leerstrategieën. Elk van de componenten van zelfregulatie is noodzakelijk, maar op zichzelf niet voldoende voor leren (Butler & Winne, 1995). Vanuit een kritische blik op deze tool liggen er echter nog drie noden die momenteel onderbelicht zijn en waarbij we aan de hand van collaboratief onderzoek een antwoord op geven:

1. De tool 'Meer ZeG in je evaluatie?!' is ontwikkeld vanuit wetenschappelijk onderzoek en literatuur (zie referentielijst). Om de praktijkgerichte waarde van de tool te versterken, zal de tool 'Meer ZeG in je evaluatie?!' gevalideerd worden aan de hand van een delphi-methode. Deze methode is een vorm van onderzoek die erop is gericht om tot de meest betrouwbare, door deskundigen gedragen, consensus te komen (Dalkey & Helmer, 1962; Kezar & Maxey, 2016). We voorzien drie delphi-rondes; voor elke ronde wordt een groep samengesteld van zes tot zeven deskundigen. De inhoudelijke correctheid en gebruiksvriendelijkheid van de tool 'Meer ZeG in je evaluatie?!' wordt de inzet van de validering.

2. In de tool beschrijven we drie componenten op klas- en schoolniveau. Zowel in de literatuur als in gesprekken met leerkrachten gaan er echter stemmen op dat de verhouding tussen de drie componenten in de weg naar zelfregulatie ook een belangrijke rol speelt (Kostons, Donker & Opdenakker, 2014). We zullen daarom meer inzicht krijgen in de weg naar zelfregulatie (verhouding tussen de drie componenten) door zowel leerkrachten als leerlingen te interviewen aan de hand van de fenomenologische methode om onze tool te verrijken. a. Door in gesprek te gaan met leerkrachten zullen we inzicht krijgen in de verschillende wegen die leerkrachten nemen in de ontwikkeling van zelfregulatie bij leerlingen (op welke componenten zetten ze (niet) in, interactie, ... ). Door deze wegen in kaart te brengen, krijgen we realistische praktijkverhalen over de drie componenten en hoe deze zich onderling verhouden. Door de verhalen te verbinden aan de drie componenten van de tool, krijgt onze tool meer concrete taal die andere leerkrachten kan helpen om de weg naar zelfregulatie te begrijpen en dit in de klas en op school te bevorderen. b. Door in gesprek te gaan met leerlingen zullen we inzicht krijgen in de verschillende wegen die leerlingen nemen in hun ontwikkeling tot zelfregulatie (op welke componenten zetten ze (niet) in, interactie, ... ). Deze wegen kunnen leerlingen én leerkrachten helpen de weg naar van zelfregulatie te begrijpen en wat ze kunnen doen om hierin verder te ontwikkelen ) We hebben tijdens het ontwikkelproces van de tool fragmentarisch leerkrachten met onze tool laten erken, maar nog niet in een volledig dienstverleningstraject. Om scholen en leerkrachten te begeleiden in hun zoektocht naar het bevorderen van zelfregulatie bij leerlingen, zetten we een dienstverleningstraject op in drie secundaire scholen die een expliciete vraag hebben rond zelfregulatie. De tool 'Meer ZeG in je evaluatie?!' zal op die manier gebruikt worden om zelfregulatie te verankeren in het onderwijslandschap.

Door dit collaboratief zal de tool 'Meer ZeG in je evaluatie?!' verrijkt (weg naar zelfregulatie), versterkt (validering) en verankerd (begeleiding scholen en leerkrachten) worden om de in de onderwijspraktijk in te zetten. Hierdoor verleggen we mee een steen om leerlingen te ondersteunen in hun ontwikkeling tot zelfsturende leerlingen.