DOSP-VHR-001203 | To bio or not to bio: Onderzoek naar de kenmerken en inzetbaarheid van isolatiematerialen met een lage milieu-impact

Hoog tijd voor de volgende stap. Gebouwen hebben een grote impact op ons milieu en slorpen massa’s energie op. Er is niet enkel het energieverbruik voor verwarmen en koelen maar er zit ook een grote hoeveelheid ingebedde energie in de toegepaste materialen.

In de evolutie om op energetisch vlak steeds performanter te (ver)bouwen daalt de milieu-impact van de primaire energie voor verwarmen/koelen en weegt de milieu-impact van de toegepaste materialen steeds meer door. Een groot potentieel in de verantwoorde omgang met ons klimaat zit hem dus in de reductie van de milieu-impact van bouwmaterialen en in het bijzonder de isolatiematerialen. Minder warmteverliezen zijn onder andere het gevolg van dikkere isolatiepakketten. Er is een groeiende bewustwording vanuit de sector om te bouwen met een kleinere milieu-impact. Ook de eindgebruiker kiest vandaag meer bewust voor materialen met een geringe impact.

Dit onderzoeksproject richt zich op isolatiematerialen met een lage milieu-impact. Bio-gebaseerde materialen uit hernieuwbare grondstoffen hebben in veel gevallen een gunstiger milieu-impact dan petroleum-gebaseerde tegenhangers. Kennis en inzichten vanuit de recent uitgerolde tool TOTEM (3/2018) laten toe om de milieuprestaties te evalueren en te optimaliseren.

Vandaag is echter de kennis over bio-gebaseerde isolatiematerialen versnipperd wat een afweging tegenover gekende isolatiematerialen belemmert. Anderzijds ontbreken de uitvoeringsleidraden omtrent de praktische toepassing ervan. Er heerst onduidelijkheid over de kenmerken, prestaties, uitvoeringsmethodes, etc. Ondanks het bestaan van goede voorbeelden, mist de bouwsector de nodige kennis en vertrouwen om met deze materialen aan de slag te gaan.

Het is de doelstelling van voorliggende aanvraag om de kennis over bio-gebaseerde isolatiematerialen te verhogen, de materialen te situeren tegenover gekende alternatieven, hands-on output te ontwikkelen, en zo drempels weg te werken en aan de bouwsector meer vertrouwen te geven om met deze materialen aan de slag te gaan.

De doelgroep van dit project bestaat hoofdzakelijk uit niet-R&D intensieve KMO’s: architecten, bouwpromotoren en studiebureaus, aannemers, verdelers en producenten van (bio-gebaseerde) isolatiematerialen. De ruime doelgroep wordt geschat op 25.000 ondernemingen, het effectief bereik van de resultaten 2 jaar na afloop van het project wordt begroot op 400 bedrijven (reële doelgroep).

Concreet zet dit project in op een verhoging en verspreiding van kennis over bio-gebaseerde isolatiematerialen door:

• Naast de bouwfysische en energetische kenmerken, milieu-impact, kostprijs, plaatsingsgemak, etc. van klassieke én bio-gebaseerde isolatiematerialen op een objectieve manier in kaart te brengen zodat een meer gefundeerde afweging mogelijk wordt;
• Het formuleren van uitvoeringsleidraden omtrent de inzetbaarheid en toepassing van bio-gebaseerde materialen, met het oog op het uitsluiten van schadegevallen.
• De opgebouwde kennis op een laagdrempelige manier te vertalen naar de brede bouwsector.

Door de milieu-impact mee te nemen in deze integrale benadering draagt voorliggende aanvraag bij tot de maatschappelijke uitdaging van een duurzaam materialenbeheer. De resultaten verschaffen inzicht in de milieu-impact van bouwoplossingen en hierdoor wordt de bouwsector verder gesensibiliseerd en aangemoedigd om te kiezen voor oplossingen met een geringe impact. Producenten worden gestimuleerd richting productverbetering en innovatie.

De resultaten van dit project zijn raadpleegbaar via milieubewustisoleren.be.