DOSP-VHR-001219 | Innovatieve businessmodellen in de Metaverse voor de KMO

Het succes van online shopping en de invloed van COVID zetten de Vlaamse retail en detailhandel onder druk. Online shoppen zal naar verwachting blijven groeien, en daarom wordt er gekeken naar technologische en businessmodelinnovaties die mogelijk zijn met Metaverse en Web3. Deze ontwikkelingen hebben gevolgen voor winkeleigenaars. Zij moeten zich herorganiseren als pick-upmagazijn voor online shoppers of zelfs overwegen hun fysieke winkel te sluiten.

De verwachting is dat online shopping blijft groeien, en nieuwe technologieën zoals de Metaverse en Web3 zullen deze trend naar verwachting verder versterken. Binnen de Vlaamse context vormt dit een sterke bedreiging. De uitdaging ligt in het vertalen van deze trends op het gebied van digitale transformatie naar concrete commerciële opportuniteiten.

Het doel is om te identificeren welke technologische en businessmodelinnovaties mogelijk zijn met Metaverse en Web3, welke daarvan al levensvatbaar zijn en hoe deze op grote schaal kunnen worden geïmplementeerd. We kunnen hierbij vertrouwen op de expertise die is opgebouwd bij Howest op het gebied van IT-technologieën (zoals cyber security, machine learning, internet-of-things, virtual reality, blockchain, gaming), digitale transformatie en een uitgebreid netwerk van kmo-partners voor experimenten en implementatie.

Dit onderzoeksproject heeft zich gericht op de verkenning van de Metaverse en Web3-technologieën binnen de retail- en designsector, met specifieke focus op toepassingen die relevant zijn voor Vlaamse KMO’s. Het doel was om een gedetailleerd overzicht te geven van bestaande toepassingen, de technologieën achter de Metaverse en Web3, en concrete handvatten te bieden voor bedrijven die deze technologieën willen implementeren. Dit werd ondersteund door de documentatie van gedane validaties en de ontwikkeling van praktische use cases, draaiboeken voor technologie- en businessmodellen, en andere waardevolle hulpmiddelen.

Een belangrijk onderdeel van dit project was de opzet van awareness-sessies en informatieve video’s. Deze sessies waren bedoeld om op een toegankelijke manier kennis te maken met de Metaverse en Web3, en gaven inzicht in de achterliggende technologieën, evenals in de voordelen en uitdagingen van verschillende toepassingen. De sessies gingen niet alleen in op de theoretische achtergrond, maar brachten ook concrete en real-life voorbeelden aan die de praktische waarde van de technologieën benadrukten. De video’s, beschikbaar via de kanalen van Howest, boden KMO’s een snelle en informatieve blik op de mogelijkheden, kansen en uitdagingen die de Metaverse biedt.

Daarnaast werd er in een reeks webinars dieper ingegaan op specifieke onderwerpen, zoals het virtualiseren van fysieke objecten door 3D-scanning en het ontwikkelen van businessmodellen in de Metaverse. Deze webinars werden niet alleen extern gepresenteerd, bijvoorbeeld bij Flanders DC, maar ook intern bij Howest, waar experts vanuit verschillende disciplines hun kennis deelden.

Een ander belangrijk hulpmiddel was de opzet van een website en kennisdatabank. Via de projectsite konden deelnemers niet alleen alle relevante documentatie terugvinden, maar ook toegang krijgen tot een uitgebreid overzicht van gebruikte technologieën en voorbeelduse-cases. Dit stelde KMO’s in staat om zichzelf verder te verdiepen in de specifieke technologieën en toepassingen die het beste bij hun bedrijfsbehoeften pasten.

Daarnaast werden er podcasts gepubliceerd die op een toegankelijke manier uitleg gaven over de Metaverse en Web3. Deze podcasts behandelden onder andere de basisprincipes van de technologieën, maar ook hoe deze in de praktijk toegepast kunnen worden. De podcasts werden gepresenteerd door verschillende experts en waren bedoeld om het onderwerp breder toegankelijk te maken voor een algemeen publiek.

Het project resulteerde in drie concrete use-cases die als voorbeelden dienden voor het implementeren van Metaverse- en Web3-technologieën in de retail- en designsector. De eerste use-case richtte zich op het creëren van een virtuele winkel, die via Unity stabiel draait en kan worden gekoppeld aan bestaande webshops en ERP-systemen. Deze virtuele winkel biedt gebruikers de mogelijkheid om een winkelervaring in een digitale omgeving te ervaren, wat kan bijdragen aan een vernieuwde klantenbeleving. Bovendien werd de virtuele winkel ook interoperabel gemaakt met populaire platformen zoals Roblox, Spatial en Fortnite, wat extra kansen biedt voor interactie met een breed publiek.

De tweede use-case richtte zich op de toepassing van Web3-technologieën om klantenervaringen te differentiëren door middel van NFT’s en tokengating. Hierbij werden NFT’s gebruikt als digitale toegangspunten voor exclusieve ervaringen en content, waarmee bedrijven klanten meer gepersonaliseerde en waardevolle aanbiedingen kunnen doen. De toepassing van NFT’s werd verder onderzocht in de context van loyaliteitsprogramma’s en de bescherming van intellectueel eigendom, wat een belangrijke meerwaarde bood voor de sector. KMO’s kregen handvatten aangereikt om eenvoudig met NFT’s te experimenteren en ze toe te passen binnen bestaande platforms zoals Shopify en WooCommerce.

De derde use-case breidde de virtuele winkel uit door de integratie van Augmented Reality (AR) voor het passen van brilmonturen en kleding. AR-technologie bleek bijzonder toegankelijk en effectief, aangezien het zonder problemen werkt op veel gangbare smartphones. Dit opende nieuwe mogelijkheden voor bedrijven om hun klanten een interactieve en realistische ervaring te bieden. Het projectteam ontwikkelde ook richtlijnen voor het creëren van AR-filters en het publiceren van deze filters op sociale media en webshops.

Een ander belangrijke activiteit binnen het project was de organisatie van een hackathon, de Decentralized Autonomous Hackathon, waarbij acht teams tegen elkaar streden om proof-of-concept toepassingen te ontwikkelen rond de Metaverse, Web3, en kunstmatige intelligentie. Deze hackathon bood niet alleen een kans voor teams om hun vaardigheden te tonen, maar resulteerde ook in innovatieve concepten die verder onderzocht konden worden. De winnaars ontvingen tickets voor de European Blockchain Convention, wat hen de mogelijkheid gaf om hun ideeën verder te presenteren op internationaal niveau.

In lijn met de onderzoeksresultaten werden er ook twee whitepapers gepubliceerd. De eerste richtte zich op Web3 en de mogelijkheden die het biedt voor de decentralisatie van internetdiensten, terwijl de tweede whitepaper inging op de synergie tussen Metaverse-technologieën en kunstmatige intelligentie. In deze laatste paper werd onderzocht hoe AI kan bijdragen aan een verbeterde gebruikerservaring in de Metaverse door middel van real-time interacties, gepersonaliseerde winkelervaringen, en geoptimaliseerde grafische weergaven. De samenwerking tussen deze technologieën biedt veelbelovende mogelijkheden voor de toekomst.

Het projectteam produceerde verschillende demovideo’s en instructievideo’s, die de werking van de virtuele winkel, AR-integraties en 3D-scanning voor objecten toelichtten. Deze video’s gaven praktische aanwijzingen en gebruiksvoorbeelden, wat de implementatie van de technologieën voor KMO’s vereenvoudigde. Bovendien werd er een video opgenomen over het bouwen van virtuele werelden in het platform Spatial, wat bedrijven zonder diepgaande programmeerkennis in staat stelde om zelf aan de slag te gaan met het ontwikkelen van een metaverse-ervaring.

In de workshops die tijdens het project werden georganiseerd, werden verschillende technieken toegepast om bedrijven te helpen bij het verkennen van de Metaverse. De Design Thinking-sessies, gefaciliteerd door het Howest-team, boden bedrijven de mogelijkheid om vanuit hun specifieke behoeften te brainstormen over metaverse-toepassingen. De workshops gaven bedrijven concrete handvatten en inzichten over hoe ze hun bedrijfsactiviteiten konden afstemmen op metaverse-technologieën.

Het projectteam ontwikkelde ook een uitgebreid business draaiboek en een technisch draaiboek. Het business draaiboek bevatte niet alleen een gedetailleerde beschrijving van de verschillende use-cases, maar ook strategische aanbevelingen voor het starten van metaverse-pilots en experimenten binnen organisaties. Het draaiboek benadrukte het belang van een solide pilotfase, de opzet van KPI’s, en het testen van verschillende businessmodellen. Het technische draaiboek ging in op de specifieke tools en technologieën die werden gebruikt in de verschillende use-cases en legde uit hoe KMO’s deze konden implementeren in hun eigen bedrijfsvoering. Beide draaiboeken fungeerden als waardevolle handleidingen voor het succesvol implementeren van metaverse- en Web3-technologieën.

Samenvattend biedt dit project een uitgebreid en praktisch overzicht van de Metaverse en Web3 voor KMO’s in de retail- en designsector. Het biedt niet alleen inzicht in de technologieën zelf, maar ook concrete tools, voorbeelden en draaiboeken die bedrijven helpen om deze technologieën effectief te implementeren en te integreren in hun bedrijfsmodellen. Door middel van use-cases, webinars, workshops en andere informatieve middelen werden KMO’s in staat gesteld om de mogelijkheden van de Metaverse te ontdekken en op een risicoloze manier te experimenteren met nieuwe technologieën.

De kennisopbouw zal breed verspreid worden via de gebruikelijke kanalen (artikels, websites, blogs, workshops, studiedagen etc) maar ook via heel wat intermediaire organisaties.

Het project geeft door het hoge innovatieve karakter een nieuw momentum aan de opleidingen Toegepaste Informatica, Bedrijfsmanagement, Industrieel Product Ontwerp en een belangrijke bijdrage voor een Postgraduaat Fintech.

Het project realiseert en test enkele use-cases die zullen resulteren in innovatieve businessmodellen en betaalbare technologie oplossingen.

Er wordt verwacht om ongeveer 1500 studenten en 45 lectoren te bereiken met projectresultaten via cursussen, bachelor proeven, infosessies en studiedagen in o.a. de opleidingen Bedrijfsmanagement, Toegepaste Informatica en Industrieel Product Ontwerp.

Bedrijven zullen in staat zijn om correct geïnformeerde beslissingen te nemen alvorens in te stappen in Web3 en Metaverse.