DOSP-VHR-001221 | XRehab

De gezondheidszorg in België staat onder druk door de toenemende vergrijzing. Daarnaast zijn er ook een aantal limieten aan wat bereikt kan worden met standaard therapie.

Het gebruik van Extended Reality, zoals Virtual, Augmented, of Mixed Reality, kan hier mogelijk een meerwaarde betekenen. Via dit TETRA project XRehab willen HOWEST HITLab, HOWEST Ergotherapie en UZ Gent Smart Space hun expertise bundelen om de toepassingsmogelijkheden van XR-technologie in functie van de revalidatiesector grondig te verkennen.

Via XR workshops en een gids rond gebruik en ontwikkeling van XR zullen zorgprofessionals ingewijd worden in de mogelijkheden van deze technologie. Via co-creatie met zorgprofessionals en XR bedrijven zullen tevens zes use cases ontwikkeld worden die de relevantie kunnen aantonen voor gebruik in de revalidatiesector.

1. Inventarisatie van XR Hardware en Software voor de revalidatiesector

In de eerste fase van XRehab werd XR hardware en software die geschikt is voor de revalidatiesector geïnventariseerd. Deze werden gedocumenteerd in een draaiboek met handleiding over gebruik, ontwikkeling en implementatie van XR voor de revalidatiesector.

2. XR Workshops

We organiseerden 10 hands-on XR workshops om zorgprofessionals in te wijden in de mogelijkheden en uitdagingen van diverse XR-oplossingen voor therapie en revalidatiedoeleinden. Deze workshops dienden ook om feedback te verzamelen voor de ontwikkeling van eigen use cases.

3. Brainstorm en Use Cases in co-creatie met de gebruikersgroep

Gedurende de eerste stuurgroep werden in een brainstormsessie met de stuurgroep enkele use cases vastgelegd op basis van vragen en noden in de klinische praktijk. Deze use cases (UC) bestonden uit diverse XR prototypes ontwikkeld door HOWEST HitLab. Deze XR prototypes werden vervolgens getest met eindgebruikers in diverse zorgsettings. Testgegevens werden gebruikt voor documentatie en iteraties tijdens prototyping.

UC 1 Gebruik van Dashboards in Revalidatie

Het XRehab-dashboard biedt therapeuten een krachtige tool om de revalidatie van patiënten mee te volgen en bij te sturen. Met realtime data monitoring, aanpasbare instellingen en visuele feedback verbetert het dashboard de effectiviteit en efficiëntie van de therapie. Uit onze online bevraging bij 161 zorgprofessionals uit het XRehab netwerk bleek dat 98% van de bevraagde zorgprofessionals het belang van zo'n dashboard in hun praktijk erkent.

UC 2 Cognitieve en Visuele Revalidatie met VR en Eye Tracking

Deze use case is specifiek gericht op patiënten die na hersenbeschadiging niet adequaat meer kunnen reageren op een deel van hun visuele veld. VR met geïntegreerde eye-tracking kan op verschillende manieren ingezet worden bij deze doelpopulatie, namelijk (i) als fixatiecontrole, (ii) om real-time oogbewegingen mee te volgen en (iii) als invoermethode om te interageren met de virtuele realiteit zonder controllers (gaze interaction). Deze use case bestaat uit drie prototypes waarin we deze mogelijkheden integreren. Het eerste prototype bevat een gezichtsveldmeting. Het tweede prototype bevat het invoeren van 360° foto’s en video’s waarop je in real-time mee kan volgen waar een patiënt naar kijkt. Het derde prototype bevat een aandachtstaak die aangestuurd wordt met gaze interaction.

UC 3 Motorische Revalidatie met VR en Motion Tracking

Het VR-prototype Reach Beyond Limits werd opgemaakt voor patiënten met motorische beperkingen ter hoogte van de bovenste ledematen en dit voor de Quest 3 met inside-out tracking in combinatie met het XRehab dashboard. Hierbij ligt de nadruk op een innovatieve aanpak waarbij de interactie van de patiënt met een fysieke tafel visueel wordt geïntegreerd in de virtuele omgeving. Het doel is om het revalidatieproces te verbeteren door real-time visualisatie van het actieve bewegingsbereik (AROM) in het bovenste lidmaat. Hierdoor krijgen zowel de patiënt als de therapeut onmiddellijke feedback over prestaties en vooruitgang. Op basis van deze AROM worden voorbeeldoefeningen gegenereerd, op maat gemaakt om de huidige mogelijkheden van de proefpersoon uit te dagen en verbetering te stimuleren. Deze oefening is zo ontworpen dat ze herhaalbaar is, zodat proefpersonen ernaar kunnen streven hun vorige beste prestaties te overtreffen, waardoor een gevoel van progressie en prestatie ontstaat.

UC 4 Multi-user VR voor Telerevalidatie

Een virtueel beweegplatform kan fysieke activiteit stimuleren, wat essentieel is voor gezondheid en economische waarde. Motivatie blijft echter een uitdaging. Een oplossing is een platform dat real-time begeleiding biedt zonder fysieke verplaatsing. HOWEST Sport en Bewegen ontwikkelde samen met HitLab het VR prototype Remote Coaching. Dit is een multi-user VR platform dat het mogelijk maakt voor meerdere mensen om vanuit verschillende locaties in dezelfde virtuele ruimte te zijn, wat voordelen biedt voor educatie, samenwerking, entertainment en tele-revalidatie. Het stelt patiënten in staat om vanuit huis deel te nemen aan revalidatiesessies, wat vooral handig is voor mensen in afgelegen gebieden of met mobiliteitsproblemen. Kinesisten kunnen via VR nauwkeurige gepersonaliseerde therapieën aanbieden, waardoor patiënten in een veilige omgeving kunnen oefenen en interactie hebben met therapeuten en medepatiënten.

UC 5VR in Combinatie met Biofeedback

Een andere succesvolle use case was het gebruik van VR in combinatie met biofeedback. Deze technologie bood patiënten directe feedback over hun fysiologische reacties tijdens de therapie, wat een positieve invloed had op hun motivatie en betrokkenheid bij het revalidatieproces.

4 Draaiboek: bundeling van projectresultaten

De resultaten van deze use cases en de feedback van gebruikers werden gedocumenteerd in een gids 'Gebruik en ontwikkeling van XR-technologie in de revalidatiesector'. Deze gids is gratis online beschikbaar op de website www.xrehab.be/downloads. De projectresultaten werden uiteindelijk gepresenteerd op het slotevent Immersive Innovations in Healthcare: Bridging Rehabilitation, Science & Technology, diverse symposia en internationale congressen. Het project streeft de volgende doelstellingen na: Faciliteren van XR gebruik in de gezondheidszorg dmv generiek draaiboek. Brede verspreiding rond het inzetten van XR in verschillende revalidatie contexten via de begeleidingsgroep en de bredere doelgroep in het netwerk van participerende koepelorganisaties. Betere kennis bij studenten, (ergo-)therapeuten en game devs in het werkveld voor het implementeren van nieuwe technologie binnen de zorg en revalidatie. Samenwerking tussen deze gezondheidsmedewerkers, kennisinstellingen alsook bedrijven faciliteren waardoor nieuwe applicaties kunnen ontwikkeld worden die relevant zijn voor alle stakeholders in het revalidatieproces. Dit bij voorkeur door iteratieve cocreatieprocessen. Ontwikkelen van meer gepersonaliseerde zorgprocessen met een duidelijke link naar de thuissituatie.