DOSP-VHR-001387 | A-WELL: Pilootproject naar objectief meten van welzijn van mensapen in gevangenschap

Het houden van mensapen in dierentuinen is steeds vaker onderwerp van discussie. Een centrale vraag hierbij is of dierentuinen mensapen een leven kunnen bieden dat het waard is om te leven. Welzijnsonderzoek bij landbouwhuisdieren maakte de voorbije jaren grote conceptuele en methodologische sprongen, en dierentuinen kunnen moeilijk de huidige trends bijhouden. Er is nood aan een onafhankelijk en multidisciplinair onderzoeksteam dat moderne inzichten en technieken gebruikt om het welzijn van mensapen in gevangenschap te onderzoeken. Vanuit Odisee willen we dit platform bieden en op basis van de moderne inzichten welzijnsevaluatieprotocollen voor mensapen ontwikkelen die praktisch zijn, inspelen op de vragen van de sector en eenvoudig te implementeren door de eindgebruikers (verzorgers). Hiertoe inventariseren we eerst het huidige beheer van mensapen in dierentuinen aan de hand van questionnaires. Vervolgens identificeren we op basis van literatuuronderzoek en focusgesprekken in co-creatie met diverse belangengroepen (dierentuinpersoneel, dierenrechtenorganisaties, publiek) de belangrijkste parameters van welzijn voor mensapen. Hierbij houden we rekening met specifiek innovaties rond 1) voedingsmanagement; 2) keuze en controle; 3) maten van positief welzijn. We werken een welzijnsevaluatie protocol uit met inbegrip van een Qualitative Behavioural Assessment (QBA) uit als prototype. Dit prototype testen we uit in Vlaamse dierentuinen en valideren we door gedragsobservaties samen met studenten uit de opleiding Dierenzorg. Aan het einde van het tweede jaar organiseren we een symposium om terug te koppelen naar het werkveld. Dit project zal resulteren in praktisch bruikbare welzijn assessments / QBA die kunnen worden gebruikt door dierentuinen in de Benelux, maar ook op bredere schaal in Europa. De resultaten zullen worden samengevat in wetenschappelijke publicaties (bv Animals) en in vaktijdschriften (bv de Harpij) en worden via sociale mediakanalen van Odisee verspreid.