DOSP-VHR-001882 | Green Roofs UP!

Met de steun van Agentschap Innoveren & Ondernemen (www.vlaio.be).

Groendaken zijn zeer breed toepasbaar en de vraag naar groendaken is sterk gestegen. Een logisch gevolg hiervan is dat er de laatste decennia verschillende ondernemingen mee op de kar van deze groendak 'revolutie' zijn gesprongen.

De groendaksector kaart aan dat de groendakrevolutie heeft geleid tot een sterke versnippering van de beschikbare kennis. Er is geen uniformiteit meer qua materialen, geen overzicht en te weinig kwaliteitsbewaking van de producten op de markt. De bestaande richtlijnen zijn verouderd en laten te weinig ruimte voor innovatie.

Een tweede probleem is dat veelal geopteerd wordt voor de meest goedkope oplossing, namelijk een extensief groendak met vetplanten op een zo dun mogelijke laag substraat. Dit systeem heeft zeker zijn plaats in het marktaanbod, vooral wanneer de draagkracht van het gebouw beperkt is. In het kader van klimaatrobuustheid van steden zijn er alternatieve groendaksystemen (o.a. dikker substraat, meer biodiversiteit) die meer uitgesproken voordelen bieden, zeker wat betreft wateropvang, temperatuurmitigatie en afvang fijn stof!

Last but not least stelt de groendaksector ook de duurzaamheid van zijn eigen materialen in vraag. Zo bestaat het substraat grotendeels uit poreus gesteente (vaak lavagesteente) afkomstig uit Duitsland. Dit is niet duurzaam te noemen omdat het materiaal niet lokaal ontgonnen is en dus duurder is. Bovendien dreigt er een naderende uitputting van de groeves. Er is dus dringend nood aan alternatieve, lokale materialen voor gebruik in groendaksubstraat, die liefst ook nog eens passen binnen het verhaal van de circulaire economie.

Het project GREEN ROOFS UP! heeft als globaal doel om een transitie teweeg te brengen die zal zorgen voor meer kwaliteit, uniformiteit en innovatie in de groendaksector. Dit willen we realiseren met maximale samenwerking en uitwisseling van bestaande kennis en expertise met de sector.

Het project GREEN ROOFS UP! wil een transitie teweeg brengen die zal zorgen voor meer kwaliteit, uniformiteit en innovatie in de groendaksector. Zowel de ondernemingen als het stadsklimaat en milieu zullen positief beïnvloed worden door toepassing van goed onderbouwde richtlijnen en kennisverhoging rond alternatieve groendaksystemen en duurzamere substraatmaterialen. Kennisuitwisseling tussen ondernemingen en onderzoekers staat in deze transitie centraal.

Het project omvatte 3 grote delen:

Thematische workshops met de groendaksector, die de basis moeten leggen om de richtlijnen uit de TV229 van het WTCB (2006) te updaten. Zoektocht naar potentiële alternatieven voor het minerale gedeelte van groendaksubstraat. Demonstratie groendaksystemen i.k.v. klimaatrobuustheid.

Illustratie van de behaalde resultaten:

Eindrapport deel 1: advies met betrekking tot verschillende thema’s: groendaksystemen, vegetatie, substraat, onderhoud, opbouw platte daken, dakafwerking en lekdetectie. Ieder thema eindigt met enkele concrete aanbevelingen die in de vernieuwde TV229 kunnen opgenomen worden.

Eindrapport deel 2: Naast de technische kenmerken van klassiek substraatmateriaal en de motivatie voor de selectie van 4 alternatieve materialen (WTCB), omvat dit document ook een LCA studie van de groendaksubstraten (WTCB), waaruit blijkt dat transport toch wel de grootste milieu-impact heeft en dat het dus zeker van belang is om naar lokale alternatieven te zoeken. Tot slot bevat dit rapport de marktstudie waarbij van alle geselecteerde materialen de vraag, het aanbod en de prijs werden onderzocht (UHasselt).

Eindrapport deel 3: dit rapport behandelt de opbouw van het demodak op de Corda Campus te Hasselt, alsook de methodiek en de resultaten van de vegetatieopnames. Daarnaast omvat dit document een overzicht van verschillende rekentools, bruikbaar om het effect van groendaken op de klimaatrobuustheid van steden na te gaan.

Naast de eindrapporten vermelden we de projectwebsite www.greenroofsup.be, waarop info uit het project werd gebundeld en waarop de eindrapporten terug te vinden zullen zijn.

De projectresultaten werden voorgesteld in september 2022 tijdens het DAKkan festival en de Green Expo 2022.

Het project heeft wel degelijk een transitie op gang gebracht. We merken de afgelopen jaren een groeiende interesse in het belang van groen in steden, en in en rond gebouwen in het algemeen. Enerzijds zijn steden en gemeenten vragende partij voor meer concrete informatie rond groendaken, om zo gericht advies te kunnen geven en beslissingen te kunnen doen in het belang van een betere klimaatrobuustheid in de bebouwde omgeving. Anderzijds is de sector ook zelf op zoek naar eenduidigheid wat betreft informatieverstrekking, en een meer controleerbare kwaliteit. Een aantal aandachtspunten kwamen doorheen het project aan het licht, en daar kan nu verder op gebouwd worden. Een voorbeeld hiervan is de nood aan certificering/kwaliteitseisen aan het groendaksubstraat.

Verder dient zich ook de nood op voor een verplichting tot groendaken met specifieke kwaliteitsvereisten; men kiest in bouwprojecten namelijk nog steeds voor de groendaksystemen (en voor de firma die deze aanlegt) met de laagste prijs, en hieraan gekoppeld dus ook de laagste kwaliteit. Daarom dat in dit project de medewerking van beleidsinstanties ook een grote meerwaarde heeft betekend. Ze zien effectief de noodzaak in van kwaliteitsvereisten, en zullen hier in hun lastenboeken etc. rekening mee houden. Het feit dat WTCB de aanbevelingen effectief zal gebruiken om de TV 229 te vernieuwen, houdt de transitie die we op gang brachten in stand.