DOSP-VHR-002026 | De voedselbosbouw als basis voor organische materialen in de circulaire bio-economie

Voedselbossen spelen in op een steeds luider klinkende maatschappelijke behoefte om landbouw en natuur opnieuw in elkaar te schuiven. Het zijn systemen die een grote diversiteit aan voedsel produceren en in verschillende gradaties zorgen voor koolstofvastlegging, waterberging, de opvang van fijn stof, de buffering van natuurgebieden tegen bijvoorbeeld hoge stikstofconcentraties, een hogere biodiversiteit in vergelijking met andere vormen van landbouw of het samenbrengen van lokale gemeenschappen. Bovendien zijn voedselbossen door hun waterbufferend vermogen, regeneratieve fertiliteit en minimale input van externe middelen (meststoffen, bestrijdingsmiddelen en fossiele brandstoffen) voorbeelden van quasi gesloten kringlopen. Toch zijn er nog vele onbenutte kansen voor de voedselbosbouw om een bijdrage te leveren aan de circulaire bio-economie. In dit project verkennen we het potentieel van hoogwaardige biomassa vanuit voedselbossen als materiaal voor de ontwerp- en de maakpraktijken waaronder meubelmakerij, interieurontwerp, instrumentenbouw en textielontwerp. Hierbij onderzoeken we zowel het potentieel van hout en textielvezels in hun oorspronkelijke extractievorm, als ook de innovatieve toepassingen zoals biocomposieten, bioplastics en 3D-printfilament met organische materialen uit het voedselbos. Anderzijds verkennen we hoe biomassastromen vanuit een voedselbos ook een hefboom kunnen zijn in de verduurzaming van een ruimer landbouwbedrijf, landgoed of landschap.

Om hier een beter beeld van te krijgen start dit exploratief onderzoek met kansen in kaart te brengen voor voedselbossen om naast voedselproductie ook een bijdrage te leveren aan de circulaire bio-economie. Dit doen we door (1) een screening van pilootprojecten uit binnen- en buitenland, (2) een screening van kansrijke meerdoelsoorten, (3) een stakeholdermapping en (4) een stromenanalyse die de (potentiële) bijdrages van voedselbossen aan de circulaire bio-economie in kaart brengt. Het exploratieonderzoek dient als basis voor een transdisciplinair vervolgproject.