DOSP-VHR-002086 | Sociaal werk en mensenrechten: onderzoek naar de ontwikkeling van een grondrechtenbenadering als hefboom voor samenlevingsopbouw

Mensenrechten vormen een fundamentele bouwsteen voor het sociaal werk. Sociaal werkers worden verondersteld menselijke waardigheid en sociale rechtvaardigheid na te streven en sociale ongelijkheid te bestrijden. Dit staat ook in de internationale definitie van sociaal werk. Mensenrechten in het sociaal werk kunnen echter op diverse manieren gelezen en geïnterpreteerd worden. Deze lezingen en interpretaties komen voort uit de positie die het sociaal werk inneemt in relatie tot een aantal spanningsvelden. In voorliggend onderzoeksproject worden mensenrechten gezien als een “individueel en collectief leerproces”. Met de focus op het leerproces wordt gewezen op het feit dat hoe mensenrechten kunnen worden begrepen en geïnterpreteerd niet van tevoren vast ligt, maar dat een besef van menswaardig bestaan slechts vorm krijgt in de interactie van mensen met hun leefwereld. De visie op mensenrechten als een individueel en collectief leerproces sluit nauw aan bij de notie ‘samenlevingsopbouw’. Beide begrippen (mensenrechten en samenlevingsopbouw) hanteren een contextueel perspectief waarbij het sociaal werk werkt in en met lokale samenlevingsverbanden werkt om sociale grondrechten te realiseren. Voorliggend onderzoek sluit aan bij de vernieuwde aandacht voor een grondrechtenbenadering in samenlevingsopbouw en stelt volgende onderzoeksvraag centraal: hoe geeft het sociaal werk vorm aan samenlevingsopbouw vanuit een mensenrechtenperspectief? Aan de hand van een interpretatief onderzoekskader, waarbij een case-study design wordt uitgetekend gebruik makend van etnografische onderzoeksmethodes, zullen 2 kernthema’s uit het opbouwwerk worden onderzocht: ‘onderwijsopbouwwerk’ en ‘wonen’. Naast het verwerven van inzicht in hoe mensenrechten doorwerken in de praktijk van het sociaal werk, zal in dit onderzoek ook een leerboek ‘sociaal werk en mensenrechten’ worden ontwikkeld dat kan gebruikt worden in de opleiding en in de praktijk.