DOSP-VHR-002318 | Redeneerling²: Een vakoverschrijdende aanpak om redeneervaardigheden te stimuleren bij leerlingen tweede graad secundair onderwijs

In het lopende PWO-project “Redeneerling” ontwerpen we een methodiek die leerkrachten uit de
eerste graad secundair onderwijs toelaat het redeneren bij leerlingen te stimuleren. In Redeneerling²
ontwikkelen we deze methodiek verder, aangepast aan de tweede graad van het secundair onderwijs.
De tweede graad vereist een hogere complexiteit en een meer uitgekiend programma om aan te
sluiten bij de vernieuwde leerinhouden. We focussen hierbij op vier redeneervaardigheden, namelijk
(1) het analyseren van bronnen, (2) onderzoekbare vragen herkennen en formuleren, (3) denkfouten
herkennen en (4) argumenteren. Redeneerling2 zal deze methodiek toespitsen op 3 domeinen: taal,
STEM en maatschappij. De Redeneerling²-methodiek ontwikkelen we aan de hand van een
‘educational design research’ (EDR)-methodologie waarbij in verschillende ontwikkelingscycli
onderwijsmateriaal wordt ontworpen, getest en geïmplementeerd. Tijdens deze ontwikkelingscycli
zetten we in op drie aspecten: (1) we creëren teacher design teams (TDT’s) waarbij leerkrachten samen
lessen ontwerpen en analyseren. Zo spelen we in op het vakoverschrijdend karakter van de methodiek,
(2) we zetten in op werkvormen die gestructureerde dialoog toelaten en (3) op het systematisch
expliciteren van de gebruikte redeneervormen. Deze drie aspecten zijn volgens de literatuur
elementair voor het bevorderen van complexe cognitieve vaardigheden zoals redeneren.
De invloed van deze Redeneerling²-methode op de redeneervaardigheden van de leerlingen maar ook
op hun vakkennis zal worden onderzocht via pre- en posttests die worden afgenomen in experimentele
en controlescholen. Daarnaast is een methode maar zo goed als de implementatie in de praktijk
toelaat. Daarom onderzoeken we ook de contextfactoren die succesvolle implementatie hinderen of
faciliteren. Deze analyse verrichten we aan de hand van groepsinterviews met leerkrachten en
leerlingen en door observatie van de Redeneerling2
-lessen en de TDT-bijeenkomsten. We onderzoeken
hoe we deze contextfactoren kunnen aanpassen om de implementatie te ondersteunen