DOSP-VHR-002510 | Pijnbeleving in een diverse context

In onze geglobaliseerde samenleving wordt men ook in de zorg geconfronteerd met culturele diversiteit. Vandaag wordt van zorgverleners soms veel gevraagd om tot een goede communicatie te komen met patiënten die een andere culturele achtergrond hebben. Dit project onderzoekt hoe deze communicatie verloopt rond het thema pijn. Een niet onbelangrijk thema, want pijn wordt gebruikt als één van de vijf pijlers om de kwaliteit van leven te beoordelen.

Omdat pijn per definitie subjectief is, spelen communicatieve en sociale vaardigheden juist een belangrijke rol om tot goede zorg te kunnen komen. Ethisch gezien is het een plicht van elke zorgverstrekker om pijnklachten te begrijpen, hoe cultureel divers de patiëntenpopulatie ook is. Pijn is bovendien een multidimensioneel gegeven dat biologische, psychologische en omgevingsfactoren omvat en daarom holistisch dient benaderd te worden. In de organisatie van de zorg van vandaag wordt die benadering steeds meer uitgebouwd. We zien dat onder meer aan de oprichting van Multidisciplinaire Algologische Teams (MAT) en Multidisciplinaire Pijn Centra (MPC) voor de behandeling van respectievelijk acute en chronische pijn.

Binnen verschillende zorgsectoren blijkt er onvoldoende expertise aanwezig te zijn op diagnostisch en zorgvlak ten aanzien van pijnpatiënten met een cultureel diverse achtergrond. Dit gebrek aan expertise vergroot het risico op verkeerde/onderbehandeling. Het is daarom aangewezen die culturele dimensie in de pijnbeleving en de communicatie van pijn goed te onderzoeken. Uiteraard zal de “eindgebruiker” daarbij baat hebben, maar voor het zorgsysteem levert dit ook duurzame oplossingen op. De zorgverleners kunnen gerichter worden ingezet en het vermindert aanzienlijk het risico op chronificatie.

Op onderzoeksgebied begeeft dit project zich op een weinig verkend gebied, waardoor het in zijn benadering innovatief is. Veel onderzoek rond deze thematiek spitst zich namelijk toe op raciale/etnische minderheden binnen cultureel diverse samenlevingen. Maar studies die gebeuren in samenwerking met de landen van herkomst van deze culturele minderheden zijn zeer schaars. Nochtans biedt dit voordelen op het gebied van uitwisseling van competenties en capacity building. Het levert inzichten op omtrent bepaalde segmenten in ons zorgsysteem die als het ware afkomstig zijn uit primaire bron.

Het project wil de communicatie over pijn in een context van diversiteit zo optimaal als mogelijk ontwikkelen. Daarin wordt gekeken naar de verbetering van de zorgpraktijk in ons land enerzijds en naar de training/opleiding van zorgverleners anderzijds. Het project sluit daarbij aan op drie pijlers van het onderzoek binnen 360° Zorg & Welzijn, namelijk persoonsgericht, netwerkgericht en omgevingsgericht werken. Bovendien wordt in het project ingespeeld op de laatste technologische ontwikkelingen en wordt ICT gezien als een hefboom naar verdere competentieontwikkeling.