DOSP-VHR-002535 | Ontwerpend naar een Florerende Gemeenschap

Dit onderzoeksproject is een exploratieproject en verkent hoe de dynamieken en mogelijkheden uit twee voorgaande onderzoeksprojecten kunnen gecapteerd worden in een vervolgonderzoek vertrekkende vanuit een contextanalyse van de milieucrisis in relatie tot rechtvaardigheid. Deze analyse is in samenwerking met het onderzoekscentrum eCO-CITY ontwikkeld.
De milieucrisis wordt meer en meer geformuleerd en benaderd als een rechtvaardigheidscrisis. Hierin gaat traditioneel de aandacht naar intergenerationele rechtvaardigheid waarin het huidige menselijk handelen afgewogen wordt tov de impact die het heeft op toekomstige generaties. Hoewel dit aspect belangrijk is, mag niet over het hoofd gezien worden dat de milieucrisis nog twee andere rechtvaardigheidsvraagstukken aan de oppervlakte brengt. Ten eerste het rechtvaardigheidsvraagstuk tussen mensen van eenzelfde generatie onderling en ten tweede een rechtvaardigheidsvraagstuk over de menselijke dominantie tov andere voelende en handelende actoren in onze omgeving. Vanuit onze analyse komt naar voor dat om tot een meer rechtvaardige sociaalecologische transitie te komen, we niet alleen ruimte zullen moeten maken voor de perspectieven van toekomstige generaties, maar het ook essentieel is aandacht te hebben voor de perspectieven van de actoren die vandaag in onze omgeving niet aan bod komen of niet erkend worden in het hebben van hun eigen perspectief. Dit betekent dat we evolueren naar een ecologisch rechtvaardigheidsperspectief. Het vertrekpunt hierbij is dat de mens, samen met alle niet menselijke actoren, in niet-metaforische zin een ethisch-politieke gemeenschap vormt. Vanuit het ontwerpperspectief is het doel daarom steeds om doorheen een ontwerpproces tot een florerende gemeenschap te komen, die gericht is op het koesteren van de omstandigheden waarin leven ontstaat en zich op een kwalitatieve manier kan bestendigen naar de toekomst toe. En dit te bereiken voor de volledige, meer-dan-menselijke gemeenschap. Hoewel het theoretische discours hieromtrent reeds een lange traditie heeft en vanuit verschillende disciplines is ontwikkeld, zien we dat in de praktijk de expertise versnipperd en onoverzichtelijk aanwezig is. Het is daarom waardevol om, vanuit de expertise van voorgaande trajecten, een meer praktijkgebaseerd onderzoek te ontwikkelen. In dit exploratietraject stellen we daarom voor om vanuit enkele Learning Cases (WP1), het selecteren van 1 living lab case (WP2) en het inspelen op de kansen uit de praktijk (WP3 en WP4) toe te werken naar een onderzoeksvoorstel (WP5) waarin in-the-field testing centraal komt te staan.