DOSP-VHR-002623 | Gelijke motorische ontwikkelingskansen voor alle kinderen

Probleemschets

Goede motorische ontwikkeling van kinderen en jongeren is belangrijk. Motorische ontwikkeling kan niet los gezien worden van andere vormen van ontwikkeling zoals intellectuele, perceptuele en sociale ontwikkeling. Deze staan in voortdurende wisselwerking met elkaar. Verschillende determinanten bepalen de motorische ontwikkeling van kinderen (Oberer, 2017; De Waal, 2020).

Er zijn factoren in het kind die bepalend zijn, maar ook factoren in de context. Zo kan bijvoorbeeld onvoldoende beweging bij kinderen het gevolg zijn van onvoldoende ruimte om te bewegen of een beperkt bewustzijn van ouders rond de nood aan bewegen. De bewegingskansen van een kind kunnen beperkt worden omwille van een kwetsbare situatie waarin het kind opgroeit. Het gegeven dat één op de vijf kinderen in België in een gezin met risico op armoede of sociale uitsluiting leeft (POD maatschappelijke integratie, 2021), maakt verder onderzoek naar deze factor relevant.

Bij motorische achterstand kan ergotherapie ingezet worden om te remediëren. De ergotherapeut richt zich op het maximaliseren van ontwikkelingskansen van kinderen. Een overzicht van de determinanten van motorische ontwikkeling én een analyse van welke determinanten werkelijke aangrijpingspunten kunnen vormen op het terrein bestaat vandaag niet en is noodzakelijk om ontwikkelingskansen van deze kinderen te maximaliseren. Gezien de invloed van sociaal contextuele factoren kan het sociaal werk een relevante bijdrage leveren aan de ontwikkeling van deze aangrijpingspunten voor ergotherapeuten, en breder voor alle professionals die werken rond motorische ontwikkeling van kinderen en jongeren.

Het doel van dit voorbereidend onderzoek is om de determinanten die invloed hebben op motorische ontwikkeling bij 5-jarigen in kaart te brengen. Dit aan de hand van bestaand wetenschappelijk onderzoek en verkennende gesprekken. De zoektocht naar relevante determinanten zal gesterkt worden door de terrein- en onderzoekservaring van sociaal werk in werken met kwetsbare gezinnen te verbinden met inzichten in de atypische motorische ontwikkeling van ergotherapie.

Onderzoeksvraag

Welke kind- en contextfactoren beïnvloeden de motorische ontwikkeling van kwetsbare kleuters?

Methodologie

• Literatuurstudie
• Kwalitatieve dataverzameling aan de hand van diepte-interviews bij:

1. ergotherapeuten die werken met kinderen met een motorische achterstand en
2. ouder(s) met een kind met motorische achterstand.

Beoogde resultaten:

-Onderzoeksrapport met inbegrip van grafisch overzicht van geselecteerde determinanten. Het rapport zal gericht verspreid worden naar de opleiding ergotherapie en sociaal werk en naar professionals die de motorische ontwikkeling van kinderen stimuleren binnen MFC’s, scholen, revalidatiecentra.

• Een onderzoeksvoorstel (intern en/of extern) waarbij we in de Vlaamse context het verband tussen sociaal-contextuele determinanten en motorische ontwikkeling bij 5-jarigen meten. Dit met het oog op het realiseren van handvaten (toolbox) voor het optimaliseren van motorische ontwikkeling bij kinderen. Hierbij verkennen we ook het belang van samenwerking met andere disciplines, zoals orthopedagogie en onderwijs.