DOSP-VHR-002631 | La Grande Bouffe – uitdagingen in de uitvoering van muzikale komedies

In het huidige diverse en fijnmazige culturele aanbod is de muzikale komedie amper vertegenwoordigd. De voornaamste variant, de operette, was zowat een kwarteeuw uit het professionele werkveld verdwenen. Dit onderzoek wil een krachtige stimulans zijn voor de huidige remonte van het genre in Europa, en wil vooral het belang van twee aspecten ervan onderstrepen: de culturele transfers die inherent aan de operette gekoppeld zijn en het sociale en culturele verbindende potentieel dat er in verborgen ligt.

De operette mag dan nog steeds een relevant verhaal vertellen (cfr. infra), de presentatievorm is aan vernieuwing toe. Dat geldt met name voor de wijze waarop muziek wordt ingezet om de humor te versterken en het verhaal vooruit te drijven. Het vinden van de juiste balans tussen gesproken tekst, reciterend zingen en ronduit lyrische momenten is daarin cruciaal.

Dit onderzoek concentreert zich dan ook op de vraag: Wat zijn de muzikale wetmatigheden die we dienen te begrijpen om humor in de uitvoering van operettes vandaag optimaal tot klinken te brengen? Gekoppeld aan die centrale onderzoeksvraag bieden zich twee belangrijke nevenvragen aan:

• Wat kunnen we leren uit de manier waarop men in de glorietijd van de operette omging met lokale en tijdgebonden verschillen in humorcultuur om het genre vandaag te dynamiseren en opnieuw haar plaats in het werkveld te laten innemen?
• Over welke vaardigheden moet een zanger-acteur vandaag beschikken om de verschillende humorelementen in de operette te integreren en harmoniseren?

Het theoretisch luik van het onderzoek biedt ondersteuning aan een gefaseerde methodologie (cfr. infra), die een historisch kader voorziet, net als analyses van humorstudies in de brede zin, humorstudies in het spreektheater, en analyses van libretti en partituren waarvan de bibliotheek van het KCA de belangrijkste bron is.

Deze benadering gaat hand in hand met experimenteel empirisch en performant artistiek onderzoek, met de zangafdeling van het KCA en Volksopera als belangrijkste partners. Het onderzoek heeft tot doel een leidraad te ontwikkelen die door toekomstige interpreten, pedagogen en onderzoekers kan gebruikt worden, en kan bijdragen aan voornoemde hervalorisatie.

Output: De Opera Scenes Staged Classes waarvan hierboven sprake monden telkens uit in één publiek toegankelijk toonmoment in het KCA, georganiseerd door de zangafdeling.

Ik selecteerde vier paradigmatische werken die nader beproefd en door Volksopera en KCA (onder voorbehoud) geproduceerd zullen worden: Die schöne Galathee (Franz von Suppé - 1865), Trial by Jury (Arthur Sullivan - 1875), Véronique (André Messager - 1898) en Frau Luna (Paul Lincke - 1899). Ik geef meer duiding bij deze keuze in de bijlage. Dit is tegelijkertijd performant onderzoek, omdat het bijdraagt aan het doorbreken van de stagnatie die ik hierboven beschreef.

In samenwerking met Zuidpool wordt een masterclass georganiseerd.

Ik voorzie een geschreven neerslag van het onderzoekstraject, inclusief de bovenstaande theoretische onderzoeksverrichtingen in combinatie met de ervaringen vanuit het hands-on artistiek onderzoek, die aanleiding moet geven tot een publicatie die als praktische leidraad kan dienen voor zangers en andere interpreten om met het repertoire aan de slag te gaan.

Ik voorzie een aanvraag voor een presentatie op het in-house NextDoors-festival, waartoe een interdisciplinair compact project kan worden opgezet rond humor.

Ik voorzie de publicatie van een artikel in Forum+, Humor: International Journal of Humor Research, Theater der Zeit of The Opera Quarterly.

Ik houd het online platform www.operetta-research-center.org op de hoogte van het onderzoek, en van de uitvoeringen van de werken die in deze aanvraag meegenomen zijn.

Om het onderzoek af te ronden, en meteen ook een nieuwe impuls te geven aan de Europese culturele transfer van de ludieke opera, plant Volksopera de organisatie van een Europees festival, de Comic Commons (werktitel). Momenteel beperkt de Europese revival van het genre zich veelal tot het eigen nationale erfgoed - de Fransen spelen Frans repertoire, de Engelsen Engels repertoire, etc. De mobiliteit van weleer die intercultureel zo verbindend werkte, heeft een reboot nodig. Daarvoor is Volksopera momenteel in gesprek met Operadagen Rotterdam als belangrijkste dragende partner, en is samenwerking voorzien met Théâtre des Bouffes Parisiens (Parijs), Tipi am Kanzleramt (Berlijn), Opera Della Luna (Londen) en Theater an der Wien (Wenen). Om dit festival te organiseren voorzien we een aanvraag bij Creative Europe Culture bij de eerstvolgende indienmogelijkheid.