DOSP-VHR-002648 | Stadsvernieuwing als sociale praktijk: Sociaal werk als democratische praktijk in stadsplanning

PROBLEEMSTELLING In de jaren ‘80 had stadsvernieuwing veel aandacht voor de positie van kwetsbare groepen. Vandaag primeert de fysiek-ruimtelijke en economische impact van stadsvernieuwingsprojecten op de sociale impact (Stedenbeleid Vlaanderen, 2017; Van Bouchaute, 2015). De sociale impact op het dagdagelijks leven en leefomgeving is echter niet alleen onvermijdelijk maar volgens Holemans (2012) ook groot. Niet alleen gentrificatie maar ook egen democratisch deficit zijn vanuit sociaal oogpunt problematisch. Inspraakmogelijkheden worden doorgaans benut door hoger geschoolde en/of meer bemiddelde stadsbewoners (Silver, Scott & Kazepov, 2010). Zo blijft de stem van een groot deel van de superdiverse bewonerspopulatie ongehoord.

ONDERZOEKSVRAAG Dit PWO-project biedt antwoord op de vraag hoe diverse stemmen en belangen van bewoners beter aan bod kunnen komen in stadsvernieuwingsprojecten en hoe sociaal werk organisaties daar een actieve rol in kunnen spelen? Deze vraag groeide vanuit een gsamenwerkingen met Samenlevingsopbouw, de stadsdienst Sociale Planning en AG Vespa.

ONDERZOEKSAANPAK & METHODOLOGIE In overleg met AG Vespa en Sociale Planning selecteren we twee stadsvernieuwingsprojecten die verschillen in dynamiek, fasering en timing. We werken vanuit het besef van diversiteit in betekenisgeving en mogelijkheid tot dissensus; kenmerkend voor sociaal werk als democratische praktijk (De Bie et al., 2013). We gebruiken de methode van actie-onderzoek, in nauw overleg met diverse stakeholders zoals buurt- en wijkorganisaties en stadsplanners. De onderzoekstechnieken worden grotendeels ingevuld via vindplaatsgerichte werkvormen van sociaal werk. Deze hebben hun oorsprong in micro-sociologische en antropologische onderzoekstradities. Het verzamelen van data is hierbij nauw verbonden aan het opzetten van acties, daar waar de mensen zich bevinden en met aandacht voor de geldende waarden en normen. Deze aanpak werkt drempelverlagend en heeft een hoog participatief karakter (Castermans, 2004; Beelen et al, 2014, Baillergeau & Grymonprez, 2020).