DOSP-VHR-002655 | Perspectieven op tijd in de muziek van Stockhausen: de ervaring van een performer

Tijdloosheid en temporaliteit zijn veel bestudeerde onderwerpen in de klassieke muziek van de tweede helft van de 20e eeuw en de 21e eeuw, voornamelijk vanuit het perspectief van muzikale compositie en de auditieve perceptie van muziek. Maar wat is het perspectief van temporele gelaagdheid in de ervaring van de uitvoerder? Dit citaat biedt een aanknopingspunt (Noble, 2018): "muziek waarvan de temporele organisatie de menselijke informatieverwerking en belichaming optimaliseert drukt de menselijke tijd uit, en muziek waarvan de temporele organisatie de menselijke informatieverwerking en belichaming ondermijnt of overschrijdt, wijst buiten de menselijke tijd, naar tijdloosheid."

Gespecialiseerd in het repertoire van Karlheinz Stockhausen, wil ik de rol van temporaliteit in muziek onderzoeken vanuit het perspectief van een uitvoerder. Ik zal me verdiepen in de rijkdom van verschillende lagen van tijdsbesef in een artistieke ervaring door middel van ervaringsgerichte, belichaamde en zintuiglijke kennis, met verschillende temporele composities van Stockhausen als case studies: HARMONIEN (2006) voor fluit, basklarinet en trompet, Xi (1986) voor fluit solo en STOP (1969) voor ensemble.

De introspectieve en reflectieve onderzoeksmethode van de Stimulated Recall Method (SRM) zal mij in staat stellen om de theoretische aspecten van mijn werk met elkaar te verbinden, mij in staat stellen de theoretisch-muzikale, praktijkgerichte, filosofische en expliciete artistieke context met elkaar te verbinden om relevante tijdgerelateerde belichaamde ervaringen in de muziekuitvoering aan te wijzen.

Temporaliteit zal ook worden bestudeerd vanuit het perspectief van de belangrijkste filosofische ideeën van Coessens en Proust en in praktijk worden gebracht in workshops over tijdgerelateerde belichaamde ervaringen met conservatoriumstudenten. Ik zal gebruik maken van de Flow-theorie (Cziksentmihalyi, 1990) om relevante noties over temporele gelaagdheid in muziekuitvoering, uitmondend in verschillende tijdlagen en de ervaring van tijdloosheid. Dit zal resulteren in een Podcastreeks, een keuzecursus in het RCA-curriculum klassieke muziek, studio-opnames van mijn casestudies, en een nieuwe 'Antwerpse' versie van STOP van Stockhausen.

Output

• Documentatie en artikelen zullen worden verzameld op het online Artistic Research Catalogus platform als een portfolio van mijn onderzoeksactiviteiten.

• Het repertoire dat als case studies wordt gebruikt zal worden opgenomen en uitgebracht met een kritische inleiding over tijdsbewustzijn vanuit het perspectief van de betrokken performers.

• Een podcastreeks en een geschreven artikel over "belichaamde taal in temporeel repertoire" zullen gebaseerd zijn op nieuwe inzichten uit het interviewen van en werken met studenten, onderzoeksgroep groep Muziek, Denken en Technologie (Orpheus Instituut) en professionele musici.

• Het geplande colloquium over temporele gelaagdheid in muziekuitvoering zal gebaseerd zijn op de resultaten uit deze toegelichte contexten.