DOSP-VHR-002704 | Het effect van echte verhalen. Een holistische aanpak in effectmeting binnen de bijzondere jeugdzorg.

Probleemstelling en doel Effectiviteit binnen bijzondere jeugdzorg is niet meer weg te denken. Opgroeien agendeerde dit eind 2018 (eveneens in 2022) als kwaliteitsthema, en legde drie indicatoren op – uitval, tevredenheid en doelrealisatie6 - die organisaties een eigen invulling geven.7 Organisaties voor bijzondere jeugdzorg (OVBJ) erkennen het belang van ‘meten’ , maar ervaren moeilijkheden in de concrete toepassing ervan. Een eerste moeilijkheid is operationaliseren van de indicatoren8. Uitval en tevredenheid zijn éénduidig, maar ‘doelrealisatie’ gaat heel breed9, en kan zowel op individueel als collectief niveau geëvalueerd worden via verschillende wijzen. OVBJ zoeken naar verbindingen tussen niveaus met als doel het verbeteren van de praktijk. Op collectief niveau kan doelrealisatie geëvalueerd worden volgens specifieke OVBJ module(s). Voorbeelden voor contexbegeleidingsdiensten zijn ‘versterken van kracht van jongere en gezin’ of ‘jongere en gezin behouden eigen regie’ voorbeelden. Ten tweede is er nood aan en interesse in een verhalende benadering aanvullend op cijfers10, met aandacht voor inhoudelijke feiten, context en mechanismen doorheen een begeleidingstraject. Enkele organisaties verkennen deze piste door gebruik van arts-based research (ABR) methoden zoals Storytelling. Naast info over ‘wat’ veranderd, levert deze methodiek bij uitstek waardevolle inzichten over ‘hoe’ en ‘waarom’ iets veranderd, zogenaamde ‘steps on the way to success’11. Hoofddoel van dit PWO is een werkzame toepassing van een holistische benadering inzake effectmeting ontwikkelen en implementeren binnen OVBJ contextbegeleidingsdiensten. Aanpak • WP1: Welke doelstellingen en verwachte effecten hebben OCJB gemeen? Hoe kunnen zij vertaald worden in indicatoren en welke meetinstrumenten zijn beschikbaar? Professionals worden bevraagd naar doelstellingen van hun werking. In workshops met verschillende OCJB wordt een Theory of Change12 ontwikkeld dat zichtbaar maakt op welke manier een gewenste verandering tot stand komt. Hierdoor worden stappen, randvoorwaarden, (tussentijdse)resultaten, en specifieke en gemeenschappelijke noden geïdentificeerd. Via deskresearch worden meetinstrumenten geselecteerd voor de gezamenlijke opgestelde doelstellingen. De bruikbaarheid wordt geëvalueerd met alle stakeholders. • WP2: Welke theoretische kaders zijn er inzake verhalende aanpak en wat zijn werkzame toepassingen ? Wat zijn sterktes, zwaktes en valkuilen bij de vertaalslag naar OCJB gelinkt aan doelstellingen geformuleerd in WP1? Hoe kan deze aanpak geoptimaliseerd worden? Via deskresearch worden kwalitatieve, co-creatieve of ARB-methoden en instrumenten verzameld op maat van de doelgroep. Samen met jongeren/gezinnen/professionals wordt de bruikbaarheid ervan geëvalueerd en geoptimaliseerd. • WP3: Welke holistische combinatie van methoden is meest relevant en haalbaar om effecten van OCJB op zowel individueel als collectief niveau te meten? Via workshops met OCJB wordt gekeken hoe methodieken optimaal kunnen gecombineerd worden in een holistische benadering op maat van contextbegeleidingsdiensten. Draagvlak wordt gecreëerd door het opzetten van een lerende gemeenschap en proeftuinen. • WP4: Op welke manier kan men draagvlak creëren voor het verduurzamen van werkzame factoren van deze benadering binnen OCJB? Via workshops wordt een theoretisch raamwerk/draaiboek samen met én voor OCJB ontwikkeld om een holistische aanpak inzake effectmeting te implementeren en te borgen. Tevens worden rondetafelgesprekken gevoerd met praktijk- en beleidsactoren.