DOSP-VHR-002714 | Interessant Complementair - Een praktijkstudie van het complementair gedeelte in de tweede graad van het secundair onderwijs

Op 1 september 2021 is de gemoderniseerde 2e graad van het secundair onderwijs van start gegaan. In het kader hiervan is het curriculum van elke studierichting georganiseerd volgens de drie onderdelen: basisvorming, specifiek gedeelte, complementair gedeelte. In dit project focussen we op het complementair gedeelte, als een ‘vrije ruimte’ die vakdidactisch en pedagogisch veel kan betekenen voor het ontsluiten van de wereld voor jongeren, maar die tegelijk ook voor worsteling zorgt in scholen wat haar invulling betreft. In een deskresearch-fase bestuderen we het complementair gedeelte als onderwijsconcept, met mogelijke definities, bestaansrechten en vakdidactische en edagogische rollen en betekenissen. Vervolgens stappen we naar de schoolpraktijk om veldwerk te voeren in twee luiken. Enerzijds kijken we naar het complementair gedeelte vanuit het perspectief van de leraar die in deze vrije ruimte lesgeeft. We stellen de vraag of de vrije ruimte een andere manier van lesgeven mogelijk maakt en misschien ook nodig heeft. Via observaties van lessen van het complementair gedeelte in de tweede graad, verzamelen we rijke kwalitatieve data vanuit een vakdidactisch perspectief, voor diverse invullingen van het complementair gedeelte in een exemplarische selectie van studierichtingen en finaliteiten. Anderzijds kijken we naar het complementair gedeelte vanuit het perspectief van de school die keuzes moet maken voor de invulling ervan. Via interviews met praktijkactoren in secundaire scholen, verzamelen we rijke kwalitatieve data die mogelijkheden, argumenten en posities bevatten omtrent het invullen van het complementair gedeelte tweede graad. Op basis van de analyse van de verzamelde data, ontwikkelen we een referentiekader aar het complementair gedeelte als concept in verband wordt gebracht met mogelijkheden, argumenten en posities die de keuzes voor zijn invulling kunnen ondersteunen. Dit referentiekader wordt verrijkt en geïllustreerd aan de hand van diverse, rijk beschreven voorbeelden van vakdidactische ’complementaire praktijken’. Aan onze resultaten geven we vorm in een e-book, dat scholen en leraren verder zal ondersteunen en inspireren bij het invullen van en het lesgeven in het complementair gedeelte.