DOSP-VHR-002725 | Scholen in beweging: Internationalisering voor schoolontwikkeling

Dit onderzoeksproject beoogt onderzoeksgeïnformeerde kennisontwikkeling omtrent het duurzaam integreren van internationalisering als strategie voor kwalitatieve innovatie in Vlaamse basisscholen en secundaire scholen. Met internationalisering bedoelen we hier alle activiteiten die verband houden met mobiliteit van leerkrachten en schoolleiding en met internationale projecten voor schoolontwikkeling. Het laatste decennium stimuleert de EU meer en meer de mobiliteit van leerkrachten op schoolniveau, niet alleen via richtlijnen van de Raad van de EU maar ook via het Erasmus+ programma waarvan de fondsen gevoelig verhoogd zijn in het nieuwe programma vooral ook voor de doelgroepen tot 18 jaar. Dit jaar onderschrijft de EU (nogmaals) expliciet het belang van mobiliteit van praktiserende leerkrachten voor kwalitatief Europees onderwijs, omdat mobiliteit onder meer “het vermogen van leraren en opleiders om te innoveren en te reflecteren over praktijken aanscherpt, om beter tegemoet te komen aan de behoeften van lerenden” (Raad, 2022, C167/4). Internationale ervaringen brengen in het kader van schoolontwikkeling immers andere perspectieven, overtuigingen en gebruiken binnen om anders te kunnen denken over invulling van onderwijs en oplossingen voor problemen. Ze dragen bij tot het contextualiseren van de eigen vormgeving om deze kritisch te onderzoekenk. Epos vzw en Nuffic (NL) organiseren meer en meer activiteiten ter stimulering van internationalisering op de basis- en secundaire school. Minimum twee scholen in het Leuvense stellen een medewerker vrij om internationale activiteiten te initiëren en te organiseren (bijv. Miniemeninstituut en HHH). Uit enkele gesprekken met scholen leren we dat ze worstelen met hoe je internationalisering duurzaam integreert in het schoolbeleid, hoe je hier draagkracht voor creëert bij het leerkrachtenteam (persoonlijke communicatie met Heleen Van den Haute van HHH) en internationale samenwerking ontwerpt (gesprekken van Caroline Moons met leerkrachten basisonderwijs). Een eerste zoektocht op Google Scholar/Limo levert weinig resultaten op voor schoolonderwijs (zie ook: Egekvist, e.a., 2017). Dit steekt af tegen het onderzoekswerk en de publicaties over internationalisering in het hoger onderwijs. Expertise uit het hoger onderwijs is mogelijk een start voor kennisontwikkeling op schoolniveau maar de geleerde lessen in hoger onderwijs vragen nog een vertaalslag naar schoolniveau. Onderwijs is immers sterk contextgevoelig. Voor deze schoolcontexten vragen we ons bijgevolg af: • Welke meerwaarde hebben internationaliseringsactiviteiten voor kwaliteitsvolle innovatie op scholen (HR, professionalisering, leiderschap, evaluatie, schoolcultuur, organisatieleren)? • Welke factoren en voorwaarden spelen daarin een rol ? bijv. de design van internationale ervaringen • Hoe creëer je daartoe draagkracht bij een schoolteam? • Welke sterke praktijken bestaan er in Vlaanderen en in het buitenland? Om concrete handvaten en modellen van internationalisering voor krachtig schoolbeleid in kaart te brengen, onderzoeken we samen met Vlaamse coördinatoren internationalisering, beleidsmedewerkers en leerkrachten uit basis- en secundaire scholen de meerwaarde, factoren en voorwaarden en draagkracht voor internationalisering. Zij zijn partner in dit proces van kennisontwikkeling gedurende het hele proces. We plannen later in een latere fase een focusgroep met een internationale groep om verder van scholen in verschillende contexten. Tot slot betrekken we experten in de materie, onder wie Heleen Van den haute (Internationalisering HHH) in onze stuurgroep, ook plannen we een kritische reflectie in het kader van ETEN en het Symposion netwerk.