DOSP-VHR-002738 | Toegankelijkheid van voedingsinformatie

PROBLEEMSCHETS

Het aantal mensen met chronische aandoeningen, zoals diabetes type 2, neemt toe. Mensen in een maatschappelijk kwetsbare positie lopen daarbij een hoger risico. Het aannemen van een gezond voedingspatroon speelt een belangrijke rol in de preventie en behandeling van dergelijke aandoeningen. Echter, cijfers tonen aan dat de Belgische bevolking niet voldoet aan de vooropgestelde voedingsaanbevelingen. Ook bij kinderen is het voedingspatroon voor verbetering vatbaar. Vroeg inzetten op gezonde voeding bij kinderen legt nochtans een sterke basis, helpt gezondheidsrisico's te verminderen en bevordert optimale ontwikkeling.

Personen met een lage sociaaleconomische status (SES) en grootstedelijke bewoners lopen een groter risico op ongezonde eetgewoontes. Het toegankelijk maken van voedingsinformatie voor iedereen is een belangrijk aandachtspunt bij het bevorderen van een gezond voedingspatroon. Uit literatuur blijkt dat (o.a.) ouders moeilijkheden ervaren om gepaste voedingsinformatie (voor hun kind) te vinden. Veel mensen zoeken online naar voedingsinformatie, maar deze bronnen zijn vaak niet betrouwbaar of tegenstrijdig, wat kan leiden tot verwarring.

Het geven van voedingsinformatie kan voorts via verschillende (para)medische beroepen en kanalen. In de eerste plaats is de diëtist de aangewezen expert om een wetenschappelijk onderbouwd én persoonlijk voedingsinformatie te formuleren en te helpen bij de praktische uitwerking en opvolging van dit advies. Echter, nog te weinig mensen – en zeker mensen in een maatschappelijk kwetsbare positie – vinden hun weg naar een diëtist.

Ook andere (para)medische beroepen uit de eerstelijnsgezondheidszorg, zoals huisartsen en apothekers, kunnen voedingsinformatie verstrekken. Hoewel patiënten hen frequenter raadplegen, ervaren zij drempels zoals tijdgebrek en een tekort aan kennis en vaardigheden. Interprofessionele samenwerking, ondersteund door diëtisten, kan hierbij helpen.

ONDERZOEKSVRAGEN

Het doel van dit project is het begrijpen van de uitdagingen rond het ontvangen en verstrekken van voedingsinformatie voor ouders van kinderen ≤12 jaar in een maatschappelijk kwetsbare positie in een grootstedelijke context. De onderzoeksregio binnen dit project werd afgebakend tot Deurne. Deurne is het op één na grootste Antwerpse district, is divers en heeft een groot zorgaanbod. Daarnaast worden er concrete oplossingen ontwikkeld in samenwerking met verschillende disciplines zodat voedingsinformatie toegankelijker wordt en correct is.

Volgende onderzoeksvragen staan centraal: • OV1: Hoe ervaren ouders van kinderen ≤12 jaar uit een maatschappelijk kwetsbare situatie uit Deurne de toegang tot voedingsinformatie? • OV2: Hoe werken (para)medici binnen de eerstelijnsgezondheidszorg in Deurne rond voeding en het verstrekken van voedingsinformatie? • OV3: Hoe kan wetenschappelijk correcte voedingsinformatie toegankelijker gemaakt worden voor ouders van kinderen ≤12 jaar in een maatschappelijk kwetsbare positie uit Deurne?

METHODOLOGIE

1.1 Literatuurstudie (OV1, 2 en 3): Literatuurstudie naar de werking van de eerstelijnsgezondheidszorg rond voedingsinformatie, hoe/waar/wanneer/waarom ouders in een maatschappelijk kwetsbare positie naar voedingsinformatie opzoek gaan, welke drempels ze ervaren en welke strategieën effectief zijn (good practices uit (inter)nationaal onderzoek) in het verhogen van de toegang tot voedingsinformatie voor deze doelgroep.

1.2 Survey en interviews bij de eerstelijnsgezondheidszorg (OV2 en OV3): Via mixed methods onderzoek trachten we een antwoord te formuleren op onderzoeksvraag 2 en 3. (Para)medici uit de eerstelijn in Deurne worden gevraagd een online survey in te vullen. Via deze survey verkrijgen we inzicht in de algemene werking van deze (para)medische beroepen. Via interviews wordt er vervolgens dieper ingegaan op de resultaten van de survey (Wat maakt dat er wel/geen voedingsinformatie wordt gegeven? Kunnen we hen op een andere manier inzetten dan de huidige zorgverlening voor het verlenen van voedingsinformatie? Waarom wordt er wel/niet doorverwezen naar een andere hulpverlener? Welke strategie kan volgens hen effectief zijn in het verlenen van voedingsinformatie, ...?)

1.3 Interviews bij ouders van kinderen ≤12 jaar uit Deurne naar de ervaren toegankelijkheid voedingsinformatie (OV1 en OV3): Via sociale organisaties in Deurne worden ouders van kinderen ≤12 jaar in een kwetsbare positie bereikt. Dit i.f.v. de afname van semi-gestructureerde interviews. Tijdens deze één-op-één gesprekken worden vragen gesteld over het waar, hoe, wanneer en waarom ze voedingsinformatie zoeken en welke drempels ze in deze zoektocht ervaren. Daarnaast wordt gepeild naar welke strategieën om voedingsinformatie te verlenen gepast zijn om deze ouders te bereiken en wat maakt dat ze deze informatie wel/niet toepassen. Info uit de bevraging van het werkveld dient als basis om enkele vaak toegepaste strategieën af te toetsen bij deze studiepopulatie.

GEPLANDE RESULTATEN

Het project beoogt volgende outputs:

• Onderzoeksrapport waarin alles wordt beschreven, van literatuurstudie tot data-analyse.

• Artikel in een (inter)nationaal vaktijdschrift.

• (Inter)nationale lezing over de projectresultaten en aanbevelingen voor de eerstelijnsgezondheidszorg.

• Posterpresentatie op een (inter)nationaal congres of studiedag.

• Animatiefilmpje over waar en bij wie ouders terecht kunnen voor onderbouwde voedingsinformatie.

• Opleiding voor werkers in de eerstelijnsgezondheidszorg over het toegankelijk maken van onderbouwde voedingsinformatie voor ouders.