DOSP-VHR-002969 | Moedermelkbanken 2.0

Probleemschets

Wanneer de neonaat niet exclusief gevoed kan worden met melk van zijn eigen moeder, is het uitermate belangrijk dat men gebruik kan maken van donormelk (Altobelli et al., 2020; Committee on Nutrition, 2017). Steeds meer wetenschappelijk bewijs toont de voordelen aan van moedermelk voor een goede groei en ontwikkeling van alle neonaten. Advies van de WHO luidt dat bij gebrek aan melk van de eigen moeder, donormelk verkozen wordt boven iedere soort kunstvoeding, ook ten opzichte van specifieke prematurenkunstvoeding.

Maar wat is de mindset van gezinnen in België hieromtrent? In België tellen we momenteel 4 officiële melkbanken: 2 in Luik en 2 in Brussel, maar in Vlaanderen beschikken we nog steeds niet over een officiële melkbank. Er is geen centrale moedermelkbank en de reeds bestaande melkbanken in België werken niet samen. Het gebruik van een dergelijke centrale moedermelkbank kan echter een belangrijke kostenreductie voor de maatschappij met zich meebrengen door meer efficiënt gebruik te maken van beschikbare middelen.

Samengevat is er dus heel wat werk aan de winkel om donormelkbanken in Vlaanderen op te richten. Daarnaast hebben we nog geen wetgevend kader in België, alsook is er geen overkoepelende nationale vereniging die de werking van de reeds bestaande melkbanken optimaliseert. Er is momenteel geen transparant en eenvormig beleid in België inzake moedermelkdonatie. Dit resulteert in een onbestaande samenwerking tussen de 4 actieve melkbanken in België. Daarnaast is er sprake van onvoldoende informatiedeling en stimulatie tot melkdonatie.

Onderzoeksvragen

OV1: Hoe staan (toekomstige) gezinnen in België momenteel tegenover het principe van moedermelkdonatie? Deze onderzoeksvraag kadert in de oprichting van moedermelkbanken in Vlaamse ziekenhuizen die momenteel nog geen gebruik maken van donormelk. Het kan zeer interessant zijn om de weerstand en behoeften van zowel (potentiële) eindgebruikers als donoren in kaart te brengen met betrekking tot melkdonatie.

OV2: Wat is de kosteneffectiviteit van het gebruik van donormoedermelk versus kunstvoeding voor te vroeg geboren baby’s met een laag geboortegewicht (LBW) in België vanuit het oogpunt van de gezondheidszorg? Het is van essentieel belang om bij het introduceren van nieuwe behandelingen zowel naar de effectiviteit als naar het gebruik van middelen te kijken. Verschillende studies vergelijken de kosteneffectiviteit van beiden. Onderzoek uit het buitenland toont aan dat alle interventies met donormoedermelk kostenbesparend of kosteneffectief zijn (Buckle & Brown, 2017; Zanganeh, Jordan & Mistry, 2021). Het is echter nog onduidelijk in welke mate deze resultaten geëxtrapoleerd kunnen worden naar België.

Methodologie

I.f.v. OV1 (bevraging mindset): Cross-sectioneel onderzoek met semigestructureerde diepte-interviews en focusgroepen. Data zullen zowel kwantitatief als kwalitatief worden geanalyseerd.

I.f.v. OV2 (Economische studie): literatuuronderzoek + descriptief veldonderzoek

• Kwantitatieve dataverzameling: verzamelen en analyseren van kosten- en uitkomstgegevens
• Economische studie op basis van financiële ziekenhuisgegevens uit België (Vlaanderen, Brussel en Wallonië)
• Dataverzamelingsmethode: retrospectief onderzoek
• Data-analysemethoden: statistische analyse (STATA) met probabilistische gevoeligheidsanalyse. Gezien de moeilijkheid om de levenskwaliteit bij baby's te meten, zal het voorkomen van een NEC (necrotiserende enterocolitis) als uitkomstmaat worden gebruikt.

BEOOGDE RESULTATEN EN OUTPUT

OV1 (Bevraging mindset)

Geplande resultaten: Een algemeen beeld krijgen over de mindset van (toekomstige) gezinnen in België met betrekking tot het principe van moedermelkdonatie. We brengen in kaart welke factoren de bereidheid van (toekomstige) moeders en hun partners in België beïnvloeden om donormoedermelk te doneren en te ontvangen. Denk hierbij aan de invloed van socio-demografische factoren, (eerdere) zwangerschappen, (eerdere) ervaringen met borstvoeding, het al dan niet hebben van voorafgaande kennis omtrent melkdonatie en de voordelen van borstvoeding, kennis met betrekking tot algemene factoren omtrent melkdonatie (denk hier bijvoorbeeld aan de praktische en wetgevende kant).

Output:

• In eerste fase: publicatie van de onderzoeksresultaten in een vaktijdschrift, toelichting van de onderzoeksresultaten d.m.v. een (poster-) presentatie op een congres.
• In een tweede fase: Op basis van de onderzoeksresultaten wordt een gerichte voorlichtings- en sensibilisatiecampagne opgezet in samenwerking met Vlaamse ziekenhuizen met een NICU om de eindgebruikers beter te informeren over de mogelijkheden van moedermelkdonatie. Concreet: persaandacht vragen en inzetten op sociale en traditionele media.

OV2 (Economische studie)

Geplande resultaten: Concluderen of interventies met donormoedermelk ook in België kostenbesparend of kosteneffectief zijn, in analogie van buitenlandse onderzoeksresultaten. Dit gebeurt door de kosteneffectiviteit van het gebruik van donormoedermelk ten opzichte van kunstvoeding voor te vroeg geboren baby’s met een laag geboortegewicht (LBW) in België in kaart te brengen.

Output:

• Publicatie van de onderzoeksresultaten in de vorm van een masterproef.
• Er wordt een beslisboommodel ontwikkeld waarbij incrementele kosteneffectiviteitsratio's (ICER's) worden ingeschat. De onderzoeksresultaten worden gepresenteerd als aanvaardbaarheidscurven voor kosteneffectiviteit.