DOSP-VHR-003098 | DE (ON)BEWOONBARE STAD: Van grenzeloze mogelijkheden naar mogelijke grenzen

Zorg dragen voor de wereld waarin we leven, is nog nooit zo polariserend geweest als vandaag. De klimaatopgave is te groot om ons voor te stellen. Ook overheden slagen hier niet in. Ze schuiven hun verantwoordelijkheid af op de individuele burger.

Deze vorm van responsabilisering enerzijds en de verkleutering, privatisering en criminalisering van de publieke ruimte anderzijds, is sterk aanwezig in Antwerpen. De stad is als het ware uitgewoond. Dit heeft ook gevolgen voor de ruimtelijke professionals. Waar zij een halve eeuw geleden nog provocatief, creatief en ambitieus mochten zijn, worden nu overal dezelfde recepten gebruikt.

Architectuur en stedenbouw zijn al lang niet meer visionair. Niet omdat er een gebrek is aan goede ideeën, wel omdat het beleid, de bouwpraktijk en wellicht ook de sociale context er nog steeds niet aan toe is.

De ‘(On)bewoonbare stad’ probeert te achterhalen hoe dit komt – aan de hand van vier interactieve sporen en evenveel formats als onderzoeksresultaat. Zo maakt een open en levend archief de actuele waarde van de ‘grenzeloze mogelijkheden’ uit de visionaire architectuur en het utopische gedachtengoed inzichtelijk.

Een publieke debattenreeks nodigt actiegroepen uit om samen te reflecteren over wat een stad ‘bewoonbaar’ maakt en of dit wel een wenselijk – laat staan realistisch – streefdoel is. Een documentaire volgt op de voet hoe Antwerpen ‘onbewoonbaar’ verklaard kan worden en gaat na of deze vorm van stedelijk activisme burger en bestuur kan bereiken.

En tot slot wordt in enkele concrete casestudies de onbewoonbaarheid van Antwerpen aangegrepen om beperkende fysieke grenzen te transformeren tot ‘mogelijke grenzen’ – door ze op een compleet andere, meer sociale, toegankelijke en veranderingsgerichte manier te ontwerpen, te gebruiken en te delen.

Doelstelling is de ontwikkeling van een ‘open’ en ‘levend’ archief met sleutelteksten, plannen, concepten en interviews.

Hier is veel opzoek- en leeswerk voor nodig, maar ook het afnemen van interviews zijn onderdeel van deze onderzoekslijn.

Zo staat er een gesprek gepland met Luc Deleu, de laatste visionaire architect van België.

En een interview met Nico Dockx, promotor van dit onderzoek, over het werk van Yona Friedman.