DOSP-VHR-003328 | Kan de maker herstellen wat hij maakt? Stemmen van een organische gedachtegang in het landschap van de kunsten

Het onderzoek ‘Kan de maker herstellen wat hij maakte? Stemmen van een organische gedachtegang in het landschap van de kunsten’ stelt de vraag hoe de relatie mens-machine in de hedendaagse kunst kan worden uitgedrukt door middel van alledaagse objecten uit de hedendaagse materiële cultuur.

De mens kan zich onderscheiden van machines (quantum computing, robots, AI…) door zijn organisch denken dat een veelheid aan kennis, affect en complexe besluitvorming samenbrengt. Het onderzoek start daarom bij het kijken naar uitdrukkingen van organisch denken in de beeldende kunst en literatuur.

Als ‘case study’ wordt de Atlas Mnemosyne van Aby Warburg geanalyseerd. In de beeldatlas toont Warburg hoe Griekse klassieke beelden, heidense taferelen en beelden uit de Renaissance doorheen tijd, plaats en cultuur nauw verbonden zijn. Warburg hanteert daarbij een interne logica, dus een organische gedachtengang, om verbindingen tussen culturen te duiden.

Aangescherpt door mijn ervaring van 16 jaar in Aziatische culturen te wonen en werken, werd ik bewust van de verstregeling van culturen en de verhoudingen die in de alledaagse materiele cultuur besloten liggen. In mijn praktijk kopieer ik alledaagse objecten als een manier om de verspreiding van culturele erfenissen, waardesystemen en tijd over te brengen.

In dit onderzoek zal ik die methode uitbreiden door zowel mens als machine taken te laten uitvoeren en vervolgens composities te maken met deze objecten, volgens een interne logica. Als voorbeeld van een mens-machine samenwerking hebben een mens en een AI de handpalmen van wereldleiders gelezen als uitgangspunt voor een serie van mijn sculpturen.

Door de resultaten van mens en machine te combineren, wordt de contrasterende relatie uitgedaagd en worden hun inherente kwaliteiten en waarden in vraag gesteld. Een publicatie in de vorm van een beeldatlas met gesprekken met onderzoekers en kunstenaars zal worden gepubliceerd als schriftelijk luik van het onderzoek.