DOSP-VHR-003642 | Van ageism naar verbinding via (exer)games.

In een samenleving waar jong en oud steeds meer langs elkaar leven, wil PLAY Forward generaties opnieuw met elkaar verbinden. Terwijl GenZ opgroeit in een digitale wereld, blijven vitale ouderen vaak ondervertegenwoordigd in deze snel evoluerende context. Resultaat? Stereotiepe beeldvorming, wederzijds onbegrip en hardnekkig ageism aan beide kanten.

PLAY Forward grijpt spel aan als brug. Door het inzetten van (exer)games – speelse toepassingen die fysieke beweging combineren met technologie – onderzoekt het project hoe jongeren en ouderen dichter bij elkaar kunnen worden gebracht. Met als doel: intergenerationele interactie stimuleren, generatiebeelden nuanceren en structurele methodieken ontwikkelen voor duurzame sociale cohesie.

In drie onderzoeksfasen wordt eerst inzicht verworven in vooroordelen via interactieve workshops en ouderdomssimulaties in samenwerking met bibliotheken. Vervolgens worden intergenerationele speelsessies ontworpen, getest en geoptimaliseerd i.s.m. lokale sportaanbieders. Tot slot mondt dit traject uit in een Intergenerationeel Actieplatform (IGA), boordevol werkvormen, voorbeeldsessies, spelmechanismen en begeleidersrichtlijnen.

Om dit te onderzoeken wordt gebruik gemaakt van kwalitatieve onderzoeksmethoden zoals onder meer diepteinterviews, participatieve observatie en focusgroepen. PLAY Forward levert niet alleen wetenschappelijke inzichten op over de kracht van spel in het doorbreken van stereotypen, maar ook praktische tools die multisportfederaties (en hun sportclubs) meteen kunnen inzetten.

Hiermee wil het project bijdragen aan een generatievriendelijke samenleving waarin spel niet enkel plezier brengt, maar ook begrip en verbondenheid.

Fase 1: Sensibilisering en bewustwording

De output van fase 1 omvat een theoretisch kader rond ageism en intergenerationeel contact, een bundeling van inzichten over wederzijdse generatiebeelden, een evaluatie van de inzetbaarheid van (exer)games als bewustmakingsinstrument, en een selectie van effectieve spelmechanismen. Deze inzichten worden vertaald naar verschillende concrete realisaties:

Product: Een populair-wetenschappelijk boek rond "De 10 clichés over Generatie Z en ouderen", gebaseerd op de informatie verzameld in het theoretisch kader rond ageism en intergenerationeel contact, en de inzichten over wederzijdse generatiebeelden. Dit boek richt zich op het brede publiek en heeft als doel het maatschappelijk debat over leeftijd en generatiebeelden te stimuleren.

Dienst: De inzichten en evaluatie worden gebruikt voor het ontwikkelen van sensibiliserende workshops over generatiebeelden en intergenerationele speelsessies, gericht op voornamelijk bibliotheken als aanbieders. Deze sessies vormen een belangrijke brug tussen onderzoek en praktijk en zijn bedoeld om bewustwording te creëren bij jongeren en ouderen.

Input voor product: De selectie van spelmechanismen die effectief bijdragen aan reflectie en verbinding tussen generaties, wordt gebundeld en meegenomen in de ontwikkeling van het Intergenerationeel Actieplatform (IGA) in fase 3. Dit platform richt zich voornamelijk op multisportfederaties en dient als inspiratiebron om hun leden te informeren, stimuleren en ondersteunen om met intergenerationele speelsessies aan de slag te gaan.

Fase 2: Intergenerationeel contact via (exer)games

Op basis van de inzichten uit fase 1 worden in fase 2 intergenerationele speelsessies ontwikkeld, getest en geëvalueerd. Verwachte output omvat: inzicht in de impact van (exer)games op generatiebeelden, evaluatie van spelelementen op effectiviteit, en aanbevelingen voor spelbegeleiders. Deze fase leidt tot volgende concrete realisaties:

Product: Voorbeeldsessies van intergenerationele (exer)games, beschikbaar als losse sessies en als lessenreeks. Deze zijn direct implementeerbaar en worden via het IGA aangeboden aan multisportfederaties, die ze kunnen verspreiden naar hun leden. Intern kunnen deze sessies ook als dienst worden aangeboden door de Sportinnovatiecampus.

Product: Aanbevelingen voor spelbegeleiders, gebundeld op het IGA, met praktische tips en richtlijnen voor wie intergenerationele speelsessies wil begeleiden. De primaire doelgroep zijn begeleiders en coaches binnen de clubs van multisportfederaties, maar ook andere doelgroepen kunnen hieruit putten.

Fase 3: Intergenerationeel Actieplatform en disseminatie

In deze slotfase worden alle inzichten uit de vorige fases geïntegreerd in het Intergenerationeel Actieplatform (IGA):

Product: Het IGA bundelt concrete werkvormen, methodieken, uitgewerkte voorbeeldsessies, effectieve spelmechanismen en begeleidersrichtlijnen. Dit digitale platform is primair gericht op multisportfederaties, die als kernpartners worden beschouwd voor de brede implementatie en verspreiding onder hun leden (lokale clubs, trainers, vrijwilligers…).

Product: Aanvullend worden beleidsaanbevelingen geformuleerd voor deze federaties rond de structurele inbedding van intergenerationele speelsessies binnen hun werking.

Product: Tot slot wordt onderzocht hoe de resultaten kunnen worden vertaald naar een SAP-nota (Short Advanced Programme) binnen het RUN-EU netwerk. Dit resulteert in een internationaal leertraject voor studenten van Europese hogescholen, met intergenerationeel spel als centrale thema. Dit vergroot de impact van het project op onderwijsniveau, ook buiten België.

De sensibiliseringsworkshops rond generatiebeelden, de intergenerationele speelsessies en het populariserende boek ‘De 10 clichés’ hebben op korte termijn als doel om zowel bij jongeren (Generatie Z) als bij vitale ouderen in de 3e levensfase het inzicht te vergroten in hun eigen vooroordelen en stereotypen over de andere generatie. Deze verhoogde zelfreflectie leidt tot meer bewustwording en vormt de eerste stap naar het doorbreken van generatiekloven.

Op middellange termijn verwachten we dat het wederzijds begrip tussen beide generaties structureel toeneemt. Door herhaald en begeleid intergenerationeel contact via spel ontstaat er meer empathie, openheid en respect. Vooral de laagdrempeligheid en speelse aard van de (exer)games zorgen ervoor dat deze interacties toegankelijk zijn, ook voor doelgroepen die niet vanzelfsprekend met elkaar in contact komen. Dit resulteert in een positieve beeldvorming en versterkte sociale cohesie op lokaal niveau.

Het Intergenerationeel Actieplatform (IGA) bundelt onder andere:

concrete werkvormen en handvaten voor het begeleiden van intergenerationele speelsessies; uitgewerkte intergenerationele voorbeeldsessies; effectieve spelmechanismen om generaties met elkaar te verbinden; aanbevelingen voor begeleiders uit de sport- en vrijetijdssector.

Deze outputs zorgen op korte termijn voor een toename aan intergenerationele contacten, georganiseerd door lokale sportaanbieders. Op middellange termijn beogen we via het IGA een bredere implementatie van intergenerationele methodieken binnen de werking van multisportfederaties. Deze federaties spelen een sleutelrol als verspreiders naar hun leden (clubs, trainers, lokale vrijwilligers). Door hun actieve betrokkenheid wordt verwacht dat intergenerationeel spel structureel deel uitmaakt van het sportaanbod en vaker opduikt in lokale programma’s en activiteiten. Tot slot bevat het IGA ook beleidsaanbevelingen voor multisportfederaties over de duurzame inbedding van intergenerationeel contact via (exer)games. Hoewel deze aanbevelingen minder effect zullen hebben op korte termijn, beogen ze op middellange termijn een verankering in beleidsplannen en subsidiekaders, waardoor het thema structureel wordt opgenomen in hun strategische werking.