DOSP-VHR-003797 | Connectable

Dit TETRA-project wil bestaande (technologische) interactietools in een living lab setting inzetten om de specifieke gemoedstoestand van personen met dementie positief te beïnvloeden. Op die manier worden interventies op het ritme van personen met dementie mogelijk gemaakt.

Dit zal enerzijds gebeuren door de gemoedstoestand van personen met dementie in kaart te brengen met behulp van een connectiebarometer. Anderzijds wordt er gewerkt aan het empowerment van zorgverleners. Zij zullen worden aangemoedigd om de inzet van (technologische) interactietools te evalueren op hun effectiviteit. Het doel is om een negatieve gemoedstoestand om te buigen naar een positievere gemoedstoestand bij personen met dementie.

Dit project zorgt voor actieve ondersteuning van zorgorganisaties en bedrijven. Het doel is om het aanbod van (technologische) interactietools te optimaliseren voor gebruik bij personen met dementie.

Resultaatsbeschrijving:

De helft van de zorgverleners in woonzorgcentra kreeg al ooit te maken met probleemgedrag bij personen met dementie, zo blijkt onder meer ook uit het PWO Agressie in de zorg. Aangezien het aantal personen met dementie in de toekomst zal toenemen, wordt verondersteld dat dit fenomeen zich vaker en vaker zal voordoen. Vlaanderen en het Brusselse Gewest tellen momenteel zo’n 141.000 mensen met dementie. Dit aantal zal volgens prognoses meer dan verdubbelen tot 283.000 tegen 2070.

Dementie gaat gepaard met beperkingen op somatisch, cognitief, functioneel en maatschappelijk vlak. Meer dan 90% van de personen met dementie vertoont gemoedsveranderingen en bij 65% van hen is sprake van onbegrepen gedrag. Alhoewel zorgverleners dit vaak beschouwen als ‘part of the job’, zorgt dit gedrag voor stresserende zorgmomenten en leidt het tot verhoogde werkdruk, emotionele belasting en verminderde werktevredenheid. Anderzijds heeft het ook een negatieve invloed op de kwaliteit van leven en het welbevinden van personen met dementie.

Vandaag de dag zijn er producten op de markt die op dit probleemgedrag kunnen inspelen door in te spelen op de gemoedstoestand van personen met dementie, maar deze vinden nog te weinig hun weg naar de Vlaamse woonzorgcentra. Vanuit de woonzorgcentra is de keuze om bepaalde producten aan te kopen vaak moeilijk omdat ze te weinig kennis hebben over de effectieve meerwaarde en toepassing ervan binnen hun werkcontext. Producenten van producten voor personen met dementie geven aan dat zij moeite ondervinden met het bereiken van personen met dementie en woonzorgcentra om hun producten uitgebreid te testen. Er wordt daarom vaak beroep gedaan op de expertise en het netwerk (zorgorganisaties) van kennisinstellingen om hun producten evidence based te testen bij personen met dementie. Echter, ligt het bedrag voor contractonderzoek vaak te hoog, waardoor er naar andere samenwerkingsmogelijkheden moet worden gezocht.

Dit TETRA-project wil de zorg en bedrijven samenbrengen om zo het gebruik van producten om de gemoedstoestand van personen met dementie te verbeteren te faciliteren. ConnectAble:

• Deskundigheidsverhoging bij zorgverleners in WZC rond het gebruik van producten tijdens negatieve gemoedstoestanden en/of onbegrepen gedrag bij personen met dementie.
• Ondersteuning van producenten, door hen de kans te bieden hun productaanbod evidence based uit te testen in een living lab context én door hen handvatten aan te reiken om hun producten te optimaliseren voor de doelgroep personen met dementie.
• Ontwikkeling van een methodiek waarmee het effect van deze producten op de gemoedstoestand van personen met dementie kan worden vastgesteld.

Resultaten:

• Opzet van een ConnectAble Living Lab netwerk: In totaal werden 8 producten geselecteerd en getest in 6 woonzorgcentra in Vlaanderen.
• Via de in het project ontwikkelde webapplicatie werden 195 registraties uitgevoerd waarbij het effect werd nagegaan van de verschillende producten op de gemoedstoestand van personen met dementie.
• Via de in het project ontwikkelde vragenlijst werd de testperiode en productinzet kwalitatief bevraagd via een 30tal semi-gestructureerde diepte-interviews bij zorgpersoneel in de 6 woonzorgcentra.
• De resultaten tonen aan dat de gemoedstoestand van bewoners in 57% van de registraties licht tot heel sterk verbeterde door het gebruik van de ingezette producten.
• In 40% van de registraties leidde het productgebruik noch tot een verbetering noch tot een verslechtering van de gemoedstoestand. Hierbij moet echter worden opgemerkt dat dit ook bewoners kan betreffen die reeds bij de start van een activiteit aangaven zich goed te voelen.

Daarnaast werd generieke output ontwikkeld, zoals:

• een flowchart voor woonzorgcentra om productgebruik en -keuze te vergemakkelijken,
• een overzicht van de lessons learned van het onderzoeksopzet.
• Living Lab analyse verslag per product.
• een Living Lab protocol.

Producenten van de geteste technologieën ontvingen individuele feedback en ondersteuning in de vorm van design support sessies, gebaseerd op data uit de webapplicatie en semi-gestructureerde diepte-interviews met zorgpersoneel.

Tegelijkertijd kende het project enkele belangrijke uitdagingen:

• de uitvoering van het living lab vereiste een aanzienlijke tijdsinvestering van zowel het zorgpersoneel als de onderzoekers,
• personeelswissels,
• de timing van de living lab fase,
• onderrapportage en dataverlies, onder meer door de gevraagde inspanningen inzake registratie in de webapplicatie.

Samenvattend kan gesteld worden dat het ConnectAble-project zijn innovatiedoel grotendeels heeft behaald. Het leverde relevante methodieken, tools en inzichten op, en slaagde erin samenwerking te faciliteren tussen zorg, technologie en onderzoek. De structurele integratie van technologie in de dagelijkse zorgpraktijk blijft echter een aandachtspunt, net als het verzamelen van betrouwbare objectieve gegevens en het garanderen van langdurige betrokkenheid van zorgverleners.