DOSP-VHR-003803 | Swim for Life

Zwemmen is een essentiële vaardigheid die bijdraagt aan de fysieke gezondheid en cruciaal is voor de persoonlijke veiligheid. Duurzame zwemvaardigheid vereist een systematische en langdurige aanpak. Zonder regelmatige oefening verliezen jongeren techniek en vertrouwen.

In Vlaanderen groeit de bezorgdheid over de afname van zwemvaardigheden bij jongeren. Experts wijzen op 'zwemarmoede', waarbij onvoldoende zwemvaardige jongeren opgroeien tot volwassenen die geen zwemlessen voor hun kinderen organiseren, wat een vicieuze cirkel creëert. Hoewel zwemvaardigheden zijn verankerd in de Vlaamse onderwijsdoelen voor het basisonderwijs, signaleren steeds meer scholen dat het moeilijker wordt om kinderen op school te leren zwemmen. Directies en leerkrachten ervaren drempels die hen dwingen in te boeten op zwemtijd en kwaliteit.

Het project 'Swim for Life' ontwikkelt duurzame oplossingen om basisscholen te ondersteunen bij het behalen van de onderwijsdoelen zwemmen. Er wordt onderzocht in hoeverre deze doelen worden bereikt en of ze kinderen voorbereiden op veilig zwemmen in open water. In cocreatie met alle betrokkenen worden succesfactoren geïdentificeerd om kwalitatief schoolzwemmen te versterken.

Het project resulteert in een objectieve dataset over schoolzwemmen, beleidsaanbevelingen, leermaterialen met praktische richtlijnen voor scholen en Vlaamse lerarenopleidingen, navormingen en een brede disseminatie van de onderzoeksresultaten. ‘Swim for Life’ streeft naar een duurzame verankering van zwemonderwijs binnen het bestaande gezondheidsbeleid van scholen zodat elke leerling de kans krijgt om zich tot een competente zwemmer te ontwikkelen.

Binnen deze PWO-sprint streven we naar de volgende output:

1. Een dataset met kwantitatieve en kwalitatieve gegevens over de behaalde onderwijsdoelen zwemmen in Vlaanderen en succesfactoren die hieraan bijdragen (product) (alle doelgroepen).

2. Eindrapport met beleidsadvies voor de betrokken beleidsmakers binnen schoolzwemmen (product) (beleid: Vlaamse Overheid/MOEV, onderwijskoepels, lokale overheden, Vlaamse Zwemfederatie).

3. Praktisch leermateriaal met richtlijnen, adviezen en een stappenplan voor kwalitatief schoolzwemmen gericht op het behalen van de onderwijsdoelen (product) (Howest en peers: studenten Vlaamse lerarenopleidingen).

4. Publicaties van de onderzoeksresultaten (persbericht, artikel Klasse/BVLO tijdschrift) om het werkveld en brede publiek te informeren (product) (werkveld, brede publiek).

5. Workshops en navormingen op verschillende niveaus om de onderzoeksresultaten breed te verspreiden (proces) (werkveld: directies en leerkrachten; onderwijskoepels: pedagogisch begeleiders; lectoren lerarenopleidingen Vlaanderen breed).

Korte termijn:

• Beleidsmakers zijn zich bewust van de noodzaak om blijvend in te zetten op kwalitatief zwemonderwijs en gebruiken het adviesrapport om de realisatie van de onderwijsdoelen zwemmen mee te faciliteren.

• De onderzoeksresultaten worden geïntegreerd in de Vlaamse lerarenopleidingen.

• Scholen passen de verworven inzichten en succesfactoren binnen het schoolzwemmen toe, waardoor de kwaliteit van het zwemonderwijs stijgt en de onderwijsdoelen effectiever worden behaald.

Middellange termijn:

• Scholen integreren een doordacht zwembeleid binnen het bestaande gezondheidsbeleid van de school.

• Meer leerlingen behalen de onderwijsdoelen zwemmen, inclusief de vereiste vaardigheden voor open water zwemmen.

• Beleidsmakers nemen maatregelen zoals financiële ondersteuning of infrastructuurinvesteringen om schoolzwemmen toegankelijker te maken.