DOSP-VHR-003827 | Natuurbeleving in de buitenschoolse opvang

Het BOA-decreet van 3 mei 2019 gaat vanaf 2026 in en beschrijft de voorwaarden waaraan de organisatie van buitenschoolse opvang en de afstemming tussen buitenschoolse activiteiten vanaf 2021 moet voldoen.

Dit nieuwe decreet en het bijbehorende inspiratiekader formuleren geen specifieke verwachtingen met betrekking tot natuurbeleving. Dit was de aanleiding voor het project BOANa1 (2023-2024).

De buitenschoolse opvang biedt een uitgelezen kans om kinderen dagelijks in contact te brengen met de natuur. Vanuit ons Onderzoekscentrum Pedagogie in Praktijk wilden we in BOANa1 de urgentie en het belang van natuurbeleving in de buitenschoolse opvang aantonen bij beleid en praktijk. Daarom hebben we een uitgebreide systematische review uitgevoerd over de sterk onderbouwde voordelen van natuurbeleving voor schoolgaande kinderen, inclusief stadskinderen. Deze review is terug te vinden in het onderzoeksrapport ‘Elk kind recht op natuur?’.

De resultaten van de literatuurstudie zijn te vinden in het onderzoeksrapport met als DOI: 10.13140/RG.2.2.28690.98248. Deze vier argumenten vormen de basis van het vervolgonderzoek BOANa2 (2024-2025) samen met een schaal of continuüm en zeven criteria die we hebben ontwikkeld in BOANa1.

In BOANa2 zijn we bezig met het ontwerpen van een praktisch bruikbaar zelfevaluatie-instrument om natuurbeleving te integreren in de dagelijkse werking van de stedelijke buitenschoolse opvang. De doelgroep van dit instrument bestaat uit bovenlokale netwerken, BOA-organisatoren, teams en regionaal ondersteuners van de buitenschoolse opvang.

We zullen de bruikbaarheid en effectiviteit van dit instrument toetsen bij beleid en praktijk via vier gebruikersgroep bijeenkomsten en een aantal interviews met ondersteuners en experts. Het project richt zich op het implementeren van een gedragen visie rond natuurbeleving, het stimuleren van samenwerking met partners en het ondersteunen van een kader voor duurzame ontwikkeling door en voor de praktijk. Op deze manier kunnen buitenschoolse opvangvoorzieningen natuurbeleving behouden, stimuleren en integreren in hun dagelijkse werking.

De systematische review toont aan dat natuurbeleving een positieve impact heeft op de gezondheid en het welzijn, de ontwikkeling, de spelkwaliteit en de natuurverbondenheid en duurzame ontwikkeling van schoolgaande (stads)kinderen.

In dit onderzoek ontwerpen we een instrument dat de integratie van natuurbeleving in de buitenschoolse opvang faciliteert. Dit instrument heeft als doelgroep de buitenschoolse opvang (zowel bovenlokale netwerken als organisatoren, teams en ondersteuners).

We toetsen het instrument van bij het begin af bij geleid en praktijk via 'testgroep' bijeenkomsten.