DOSP-VHR-005668 | Faciliteren van transities voor complexe uitdagingen in zorg en welzijn.

Het doel van het PWO-programma ZorgVoorTransities is om te onderzoeken welke ondersteuning nodig is om vanuit ecosystemen een transitieproces te realiseren in zorg en welzijn. In cocreatie worden tools ontworpen die betaalbaar, haalbaar en gebruiksvriendelijk zijn.

De zorg- en welzijnssector staan voor grote uitdagingen, met een groeiende en toenemende complexiteit aan zorgvragen en een nijpend tekort aan mensen en middelen. Ondanks het besef dat samenwerkingen in netwerkorganisaties noodzakelijk zijn om de toekomst van welzijn en zorg te garanderen, ontbreekt het in de praktijk aan kennis, tijd en middelen om dit aan te pakken.

In cocreatie met drie proeftuinen in West- en Oost-Vlaanderen ontwerpen we tools die afgestemd zijn op de praktijk en dus betaalbaar, haalbaar en gebruiksvriendelijk zijn voor zorg- en welzijnsactoren.

In allerhande beleidsplannen wordt uitvoerig stilgestaan bij het wat, de inhoud van de noodzakelijke transities, maar minder aandacht gaat uit naar het hoe, naar de concrete (ecosystemische) aanpak van transitieprocessen binnen zorg en welzijn. In cocreatie met drie proeftuinen in West- en Oost-Vlaanderen ontwerpen we tools die afgestemd zijn op de praktijk en dus betaalbaar, haalbaar en gebruiksvriendelijk zijn voor zorg- en welzijnsactoren.

Dit onderzoek zal onder meer uitmonden in een toolbox (methodieken en hulpmiddelen) die intern bijdragen tot een concrete aanpak van meer missiegedreven onderzoek en extern bijdragen tot sterkere transitieprestaties voor onze regio.

Externe output naar werkveld en peers (andere onderzoekers):

Op korte termijn beogen we met ZorgVoorTransities in de proeftuinen een concreet transitieproces te doorlopen, waar we focussen op de nodige kennis, vaardigheden en attitude om uitdagingen in zorg en welzijn vanuit een ecosysteem aan te pakken. Als resultaat hiervan ontwikkelen we een empirisch getoetste toolbox die transitieprocessen in zorg en welzijn ondersteunen. Deze toolbox kan bekend gemaakt worden via mensenmaat en via externe partners (Vivo, Zorgnet-Icuro, Vivel, Academie voor de Eerste Lijn, enz.) en de stuurgroeppartners. De toolbox zal bestaan uit een aantal producten om al dan niet onder begeleiding of zelfstandig (DIY) mee aan de slag te gaan. Extern kunnen deze producten gepromoot worden via de communicatiekanalen van partners en de aanmaak van een eigen (Howest) website.

We zullen ook inzetten op kennisdisseminatie, in eerste instantie vooral naar praktijkonderzoekers, via INPUT/OUTPUT trainingen en via webinars. De opgedane inzichten zullen vertaald worden in wetenschapscommunicatie over het project, via kortere wetenschappelijke blogs of opinieteksten in (online) magazines (bv. Sociaal.Net). We plannen onze onderzoeksresultaten onder de aandacht te brengen op het Social Creativity Congress (2025/2027) of congressen van onze werkveldpartners (Zorgnet-Icuro, Academie voor de Eerste Lijn, Sterk Sociaal Werk congres, VVSG, enz.). Er wordt ook ingezet op communicatie die het belang van ecosystemen voor zorg en welzijn duidelijk maken voor burgers/leken via concrete voorbeelden.

Interne output naar Howest onderwijs en onderzoek:

Voor interne doeleinden ontwikkelen we korte situatieschetsen van de toekomsten, trends en transities in zorg en welzijn, die geïntegreerd kunnen worden in OLOD’s van de mensgerichte opleidingen. Verder stellen we een AI-tool ter beschikking om kwalitatieve data sneller te verwerken en analyseren, zowel voor studenten, docenten, als projectmedewerkers. Voor ons onderzoek Howest-breed zal onze toolbox ook bijdragen aan de concrete aanpak van missiegedreven onderzoek, waarvoor we intern kennisdisseminatie zullen opzetten (bv. showcase op ODC meetings). De ontwikkelde toolbox zal gevaloriseerd worden in de zorg- en welzijnssector, maar is zeker transfereerbaar naar andere contexten en in andere domeinen (bv. digitale transitie, groene transitie).

Om de verduurzaming van de opgedane kennis te borgen, richten we ons enerzijds op externe onderzoeksfinanciering en anderzijds op externe dienstverlening, waarvoor we een business plan zullen uitwerken voor intern gebruik. Met het PWO programma ZorgVoorTransities willen we nieuwe kennis en evidentie opbouwen over wat kan bijdragen tot ecosystemische verandering en welke instrumenten dit proces op een haalbare manier kunnen ondersteunen. We verwachten met onze activiteiten een versterking te zien van de kennisopbouw, vaardigheden en attitude rond ecosystemisch veranderen en transitieprocessen voor enerzijds de proeftuinen die deelnemen aan het PWO programma (extern) en anderzijds voor onze eigen onderzoekers en de verdere uitbouw van onderzoeksprogramma’s (intern), alsook voor onze studenten en docenten (intern).

Op middellange termijn streven we naar een goed gebruik van de toolbox en een eerste uitbouw van dienstverlening rond begeleiding bij transitieprocessen in zorg en welzijn. Neveneffect: met onze activiteiten dragen we ook bij aan competenties die bevorderlijk zijn voor sociale innovatie en sociaal ondernemerschap in de regio.